روز جهاني ماما ( ۵   مي يا ۱۵ ارديبهشت )

پنجم ماه مي مصادف با ۱۵ ارديبهشت روز جهاني ماما نامگذاري شده است . براي اولين بار در سال ۱۹۸۰  اين روز به عنوان روز جهاني ماما پيشنهاد و سپس از سال ۱۹۹۲ به صورت رسمي اعلام شد . هدف از بزرگداشت روز جهاني ماما افزايش آگاهي و تبادل اطلاعات مابين ايشان در راستاي سلامتي مادر و نوزاد است . در دنيا روزانه ۱۶۰۰ زن در اثر عوارض بارداري و زايمان جان خود را از دست مي دهند و بيش از ۹۹ درصد اين مرگها در کشورهاي در حال توسعه اتفاق مي افتد ، بيشترين علت مرگ مادران ( حدود ۶۰ تا ۸۰ درصد ) به علت خونريزي ، زايمان سخت ، فشارخون بالا ، عفونت و عوارض سقطهاي غيربهداشتي است و بسياري از اين مرگها قابل پيشگيري است . با مرگ مادر ، خانواده عضو اصلي خود را براي مديريت و مراقبت کودکان از دست مي دهد و سرانجام بقا و آموزش کودکان نامعلوم مي شود . لذا پيشگيري از مرگ مادران يکي از اهداف مهم کشورها است . با برنامه ريزي دقيق و انجام مراقبت هاي لازم در اين دوران مي توان به عنوان عضو اصلي در مراقبت از مادر نقش مهمي در اين خصوص ايفا مي کند .

* زايمان طبيعي بهتر از سزارين

شيوع روز افزون سزارين ، نگراني هاي مديريتي و بهداشتي را در جامعه و براي مسئولان اجرائي فراهم کرده است . به طوري که طبق آمار در ايران در سال ۱۳۷۹ حدود ۳۵ درصد از کل زايمان ها به روش سزارين بود ، در سالهاي بعد اين رقم سيرصعودي يافت . به طوري که در سال ۸۲ آمار سزارين در بيمارستان هاي دولتي دانشگاهي ۲۰ درصد ، در بيمارستان هاي دولتي غيردانشگاهي ۴۴ درصد و بيمارستان هاي خصوصي ۸۸ درصد گزارش شد .

آمار جديد سزارين در کشور ۱۵ درصد کل موارد زايمان است و پيش بيني مي شود ، اين کاهش آمار به دليل افزايش اطلاع رساني و آگاهي خانواده ها باشد .

آمارهاي پراکنده و غيررسمي نشان مي دهد حتي در شهرهاي کوچکي که تا همين چند سال پيش يک سزارين هم انجام نمي شد ، زايمان به روش سزارين افزايش چشمگيري داشته است .

حتي اگر آمار ۱۵ درصدي را در نظر بگيريم ، بايد گفت اين ميزان در مقايسه با استاندارد سازمان بهداشت جهاني ( ۸ تا ۱۰  درصد ) بسيار زياد است و بايد به کارگيري راههاي پيشگيرانه و اطلاع رساني از سوي مسئولان بخش سلامت در کشور ادامه يابد .

با توجه به عوارض که سزارين پس از زايمان به فرد تحميل مي کند و هزينه هاي بي مورد آن ، زايمان طبيعي هم به نفع مادر است و هم پزشکان و هم دولت ، به همين دليل ، طبق برنامه ريزي دولت بايد اين ميزان کاهش يابد و البته رسيدن به اين هدف همکاري همه جانبه اي را مي طلبد . يکي از دلايل افزايش آمار سزارين بي توجهي به نقش ماما در نظام خدمات سلامت کشور است .

* نياز به توجه بيشتر

شعار سال ۲۰۰۶ سازمان بهداشت جهاني در خصوص مامايي اين بود : امروز دنيا بيشتر از قبل به ماما نياز دارد .  ماما وظيفه مهمي در مشاوره و آموزش بهداشت ، نه تنها براي زنان بلکه براي خانواده و جامعه دارد . کار ماما آموزش دوران بارداري و آماده کردن والدين براي پذيرش وظايف پدري و مادري است و بايد به تنظيم خانواده و مراقبت هاي کودک و بعضي موارد بيماريهاي زنان گسترش يابد . او مي تواند در بيمارستان ها ، درمانگاه ها ، واحد هاي بهداشتي ، منازل و هر شکل ديگري از ارائه خدمات مامايي کار کند .

اما طبق نظر عموم ، ماما مترادف است با کلمه زايمان و مراقبت از دوران بارداري است . اين در حالي است که حيطه خدمات مامايي بسيار وسيع تر و از ابتداي تولد تا انتهاي عمر است و ابعاد مختلف بهداشتي در زمينه بهداشت باروري ، مشاوره ، آموزش و آگاهي در دوران بلوغ ، ازدواج ، بارداري و يائسگي را شامل مي شود . اين آموزش ها ضامن سلامت خانواده است . اين اهداف با کمي توجه بيشتر قابل دستيابي است .