روز جهاني بهداشت : سلامت و تغييرات آب و هوايي

سازمان جهاني بهداشت روز هفتم آوريل يا 18 فروردين ماه هر سال، بعنوان سازمان متولي اين امر شرايطي را مهيا مي كند تا توجه جهان به مهمترين موضوع جهاني سلامت جلب شود.

در سال 2008، روز جهاني سلامت بر روي نياز به حفظ سلامت و بهداشت در مقابل اثرات سوء تغييرات آب و هوايي تمركز نموده است.

عنوان حفاظت از سلامت در مقابل تغييرات آب و هوايي، سلامت را در مركز گفتگوهاي جهاني در مورد تغييرات آب و هوايي قرار مي دهد. WHO اين عنوان را به دليل اثر در حال گسترش تغييرات آب و هوايي روي امنيت جهاني سلامت عمومي انتخاب نموده است. از طريق بسط ارتباطات، جامعه جهاني براي وفق با چالش هاي جهاني سلامت مرتبط با تغييرات آب و هوايي بهتر آماده خواهد شد.

مثالهايي براي اين موضوع شامل نظارت و مراقبت در زمينه كنترل بيماريهاي عفوني، اطمينان از استفاده سالم تر از منابع آب در حال كاهش و همكاري بين بخشي درفعاليت هاي سلامت در فوريتها مي باشند.

* اهداف و موضوعات روز جهاني سلامت در سال 2008

   هدف موضوع روز جهاني سلامت در سال 2008، تسهيل مشاركت عمومي در جهت حفظ بهداشت و سلامت از اثرات سوء تغييرات آب و هوايي است. هدف WHO قرار دادن موضوع بهداشت عمومي در مركز توجهات جامعه جهاني با تمركز بر تغييرات آب و هوايي است.

 اين در واقع فرصتي است كه براي مؤسسات بين المللي، سازمانهاي غيردولتي و دولت ها به همراه WHO جهت تحقق موارد ذيل فراهم آمده است:

1.   برقراري ارتباط بين تغييرات آب و هوايي و بهداشت و ساير موضوعات مرتبط نظير محيط زيست، تغذيه، انرژي و حمل و نقل

2.   انجام اقدامات لازم در كشورها براي عمومي تر نمودن موضوعات مربوط به تغييرات آب و هوايي و اثرات آن سلامت.

3.      درگير ساختن كل جامعه جهاني در تلاش هاي در حال انجام براي تثبيت تغييرات آب و هوايي

4.   بوجود آوردن جنبش ها و تشكل هاي جهاني براي بسيج عمومي جهت وادار ساختن دولت ها، جامعه بين المللي، جامعه مدني و افراد براي انجام اقدامات مؤثر.

5.      حفاظت از اقشار آسيب پذير و فقير در مقابل تغييرات آب و هوايي، بخصوص در آفريقا.

* پيام هاي كليدي و مهم براي روز جهاني بهداشت در سال 2008

الف- سلامت يكي از موضوعاتي است كه بوسيله تغييرات آب و هوايي تحت تأثير قرار مي گيرد همانگونه كه اكنون اين اتفاق رخ داده است.

علم و دانش شفاف و روشن به اين موضوع پرداخته است كه كرة زمين در حال گرم شدن است و اين گرم شدن در حال تسريع است و اقدامات بشر مسئول اين وضعيت است. اگر اين گرم شدن همينطور بدون كنترل ادامه پيدا كند بشريت مواجه با آسيب ها، بيماري ها و مرگ و مير بيشتري ناشي از بلاياي طبيعي و گرماي بيش از حد خواهد بود. بيماري هاي ناشي از غذا، آب و بيماري هاي واگير بيشتري ديده خواهد شد و ميزان مرگ و مير زودرس و بيماري هاي ناشي از آلودگي هوا نيز بيشتر خواهد شد.

علاوه بر اين، در بسياري از مناطق جهان، جوامع بزرگي بر اثر بالا آمدن سطح آب جابجا خواهند شد و تحت تأثير خشكسالي و قحطي قرار خواهند گرفت.

 همانگونه كه يخ هاي قطبي آب مي شوند، چرخه آب تغيير مي كند و باروري مناطق حاصل خيز نيز دچار تغييرات خواهد شد.

ب- اثرات مرتبط با سلامت ناشي از تغييرات آب و هوايي، جوامع فقير را بيشتر تحت تأثير قرار خواهد داد.

اثرات فيزيكي تغييرات آب و هوايي در مناطق جغرافيايي مختلف، متفاوت خواهد بود.

اثرات ناشي از تغييرات آب و هوايي بر روي سلامت بشر تحت تأثير توسعه،‌ فقر و تحصيلات، ساختار بهداشت عمومي و ساختار سياسي جوامع قرار خواهد گرفت.

كشورهاي در حال توسعه آسيب بيشتري خواهند ديد. در واقع كشورهاي داراي ميزان بالاي فقر و سوء تغذيه، ساختارهاي ضعيف بهداشتي و مسائل سياسي، كمترين قدرت را براي وفق دادن خود با اين شرايط خواهند داشت.

در واقع اگر ما توانايي مقابله با مشكلات ناشي از تغييرات آب و هوايي بر روي سلامت را نداشته باشيم مسلماً در رسيدن به اهداف توسعه هزاره دچار مشكل خواهيم شد.

ج- راهكارها و ابزارهاي سنتي بهداشت عمومي، اجزاي مهمي در پاسخ دهي مؤثر به تغييرات آب و هوايي هستند.

آب بهداشتي و وجود سيستم فاضلاب، غذاي سالم و كافي، واكسيناسيون، كنترل مؤثر بيماري هاي واگير و آمادگي براي سوانح و حوادث تماماً اجزاي حياتي اقدامات بهداشت عمومي جهت آمادگي براي مقابله با تغييرات آب و هوايي هستند. اين برنامه ها بايد بصورت جهاني با تمركز ويژه روي مناطق با خطرپذيري بالا تقويت شوند تا از مرگ و مير، آسيب ها و بيماريهاي ناشي از تغييرات آب و هوايي پيشگيري شود.

ه- مشاركت فرابخشي و فراگير براي مواجهه با اين تهديد جهاني سلامت ضروري است.

تغييرات آب و هوايي وسيع الطيف هستند و مواجهه مؤثر نيازمند مشاركت مؤسسات دولتي و سازمان هاي داخل دولت و NGO ها و گروههاي حرفه اي و صنعتي و مجامع محلي است.

 تصميماتي كه در مورد برنامه ريزي شهري حمل و نقل، تأمين انرژي، استفاده از زمين و منابع آبي گرفته مي شود هم روي آب و هوا و هم سلامت تأثير خواهد گذاشت.

مشاركت بين تمام بخش هاي فوق براي يافتن راهكارهاي مؤثر و بديع جهت تثبيت آب و هوا و محافظت از بهداشت و سلامت لازم است.

و- اقدامات لازم براي محافظت از سلامت را بايد هم اكنون با فعاليت هاي تطبيقي و تعديل سازي انجام داد.

شك و شبهة علمي در مورد احتمال و زمان تغييرات فاجعه بار آب و هوايي ناشي از افزايش درجه حرارت زمين همچنان وجود دارد. اين امر سبب ضروري شدن اقدامات عاجل و فوري جهت تثبيت آب و هوا از طريق فعاليت هاي ضروري تطبيقي براي پيشگيري از افزايش بيماري هاي مرتبط با تغييرات آب و هوايي مي گردد.

مشاركت كامل تمام بخش هاي مرتبط با سلامت (اعم از ملي و بين المللي) جهت تطبيق و تعديل تغييرات آب و هوايي ضروري است.