سياه زخم

يک بيماري سمي و عفوني باکتريائي است و اين بيماري ويژه گياهخواران اهلي است که آدمي برحسب تصادف بدان مبتلا مي شود .

باکتري شناسي :

ميکروب  مسئول باکتريوم آنتراسيس يک باسيل درشت و مستقيم گرم مثبت است که در محيط هاي معمولي به خوبي رشد مي کند . در محيط هاي نامساعد ايجاد اسپور ( هاگ ) مي کند و خيلي مقاوم مي باشد .

انسان از راه تماس و دستکاري مواد آلوده دامي (‌ پشم ، پوست ، گوشت و غيره ) مبتلا مي گردد .

پودر استخوان خام که براي تغذيه چهارپايان مصرف مي شود يکي ديگر از راه هاي سرايت مي باشد . ميکرب از راه خراش هاي کوچک و ناچيز پوست وارد بدن آدمي مي شود . گرفتاري از راه دستگاه تنفسي ( دم زدن )‌ توسط گرد و غبار آلوده به ندرت ديده مي شود ( در کارخانه هاي پشم بافي و پشم شوئي )‌ از راه خوراکي يا دستگاه گوارشي توسط گوشت خام يا نيم پز ، شير خام و غيره آلودگي ميسر مي باشد ( آسيا و آفريقا )

« علائم »

• زخم سياه : شايعترين فرم بيماري را در افراد بالغ و سالم نشان مي دهد و در محل ورود باسيل که اغلب قسمتهاي باز بدن است ( صورت ، گردن ، دست ، بازو ) ديده مي شود . محل ورود باسيل اين بيماري بيشتر از صورت و گردن و بعد دست ها و تنه  و بالاخره پاها مي باشد و اين نشان مي دهد که موضع هاي باز بدن که براحتي در معرض تلقيح قرار مي گيرند بيشتر به بيماري مبتلا مي شوند .

• ادم بدخيم:  که زخم ابتدائي در آن ناپيدا بوده و ورم خيلي شديدي در محل ورود باسيل ملاحظه مي شود .

• مننگوآنسفاليت سياه زخمي : به دنبال زخم سياه به ويژه ادم بدخيم پيش مي آيد . علائم مننگوآنسفاليت ظاهر مي شود . مايع نخاع چرکي و حاوي تعداد زيادي باسيل سياه زخم مي باشد . در غياب درمان خطر مرگ و مير زياد است .

• اشکال احشائي

• سياه زخم ريوي : در اثر تنفس گرد و خاک آلوده به اسپورسياه زخم پديد مي آيد .

• سياه زخم روده اي و معدي : سياه زخم حلق خيلي نادر مي باشد ، ۳ تا ۵ روز پس از مصرف گوشت نيم پز آلوده يا غذاي آلوده ديگر با دردهاي شکمي  ، تهوع ، استفراغ و تب آغاز ميشود .

• مننژيت ابتدائي سياه زخمي : بشکل يک مننگو آنسفاليت سير مي کند . هيچ نشانه ي پوستي و مخاطي در بيمار ديده نمي شود . گرفتن مايع نخاع و آزمايش آن کليد تشخيص مي باشد . پيش بيني بيماري مربوط به تشخيص و درمان زودرس مي باشد .

 

درمان و پيش گيري

 درمان با آنتيوبيوتيکهاي مناسب به مدت دو هفته انجام مي شود . سرم درماني در اشکال دير درمان شده و اشکال خطرناک سودبخش مي باشد . البته استعمال دارو حتماً بايد با نظر پزشک باشد .

 پيشگيري : بهداشت فردي ، واکسيناسيون دامها و انهدام دامهاي بيمار و خاموش کردن همه گيري دامي است . رعايت موازين بهداشتي در کارخانه هاي پشم ريسي و پشم شوئي و دباغي غيره ( بهداشت شغلي ) نهايت ضرورت را دارد .