الکل، سيگار و سرطان دهان

سرطان دهان از جمله سرطانهاي خطرناك بدن انسان است كه درصد بالايي از مرگ و مير را به همراه دارد و معمولاً در افراد بالاي 40 سال ديده مي شود. سابق بر اين درصد شيوع اين سرطان در مردان بيشتر بود اما امروزه، با افزايش رفتارهاي پرخطر نظير مصرف سيگار و الكل در بين خانم ها، اين سرطان تقريباً با شيوع بيماري مساوي در بين مردان و زنان ديده مي شود.

اغلب سرطان ها با پيشرفت و نفود به غدد لنفاوي به نواحي ديگر بدن دست اندازي مي كنند و به دليل نزديكي محيط دهان به غدد لنفاوي گردن، احتمال انتشار آن به كل بدن زياد است. اما در كنار تمام اين نكات خطرناك در مورد سرطان دهان، يك نكته بسيار خوب و آرامش بخش وجود دارد و آن نكته اين كه سرطان هاي دهان از زخم هاي سفيد يا قرمزي در دهان كه معمولاً نيز بدون درد هستند، شروع مي شود. محيط دهان به خوبي قابل ديدن و مشاهده است. ما مي توانيم مراحل ابتدائي شروع سرطان دهان را تشخيص دهيم. درمان سرطان دهان در مراحل اوليه بسيار آسان و كم هزينه بوده و با شانس بسيار خوب زنده ماندن همراه است. به عبارتي اگر زود دست به كار شويم مي توانيم بر سرطان دهان پيروز شويم.

  • عامل ايجاد سرطان در بدن انسان كاملاً شناخته شده نيست، بنابراين شما نمي توانيد صد در صد جلوي ايجاد آن را در بدنتان بگيـريد امـا با رعايـت ايـن نكات، شانس ايجاد اين سرطان را تا حد زيادي براي خود پايين مي آوريد. اين قواعد براي تمام سرطان ها و مخصوصاً سرطان دهان صادق است.

         - چه قدر در روز از ميوه و سبزي تازه و غلات سبوس دار استفاده مي كنيد؟

          مصرف بيش از 5 واحد ميوه و سبزي در روز بسيار مفيد است. غلات را به طور كامل مصرف كنيد. از گوشت قرمز پرچرب استفاده نكنيد.

          - فعاليت روزانه شما چقدر است؟

            شما بايد هفته اي 5 بار در هر وعده 30 تا 45 دقيقه فعاليت فيزيكي متوسط تا شديد داشته باشيد.

          - وزن شما چقدر است؟

            چاقي و اضافه وزن شما را در معرض خطر سرطان دهان قرار مي دهد.

          - آيا شما درگير عادات پرخطر هستيد؟

            مصرف مداوم انواع فرآورده هاي تنباكو و الكل، به خصوص اگر هم زمان باشد، شما را به شدت در معرض انواع سرطان ها به خصوص سرطان دهان قرار مي دهد.

  • آنچه گفته شد، قواعد كلي درباره تمام سرطان ها بود اما به طور خاصي در مورد سرطان دهان توجه به چند نكته مهم است. سرطان دهان معمولاً از زخم ها، لكّه ها و برجستگي هاي خاموش، بدون علامت و درد شروع مي شود. سيگاري ها و مصرف كنندگان ساير فراورده هاي تنباكو از جمله پيپ، قليان و تنباكوهاي جويدني و مصرف كننده هاي مواد مخدر استنشاقي، معمولاً در صف اول مبتلايان به سرطان دهان قرار مي گيرند.

زخم هايي كه بيش از 14 روز (2 هفته) در دهان باقي بمانند، مشكوك هستند و پيگيري بيشتر اين زخم ها بسيار ضروري است. سرطان دهان ممكن است در ناحيه حلق يا حنجره نيز ايجاد شود بنابراين به تغييرات بلع و يا صداي خود حساس باشيد و اين تغييرات را دست كم نگيريد.

دهان خود را بيازمائيد

ماهي يكبار، فقط چند دقيقه كوتاه وقت بگذاريد و دست به كار شويد. جلوي آينه خوب بايستيد و در يك نور خوب دهان خود را معاينه كنيد. برجستگي ها، زخم هايي كه بيش از 2 هفته پايدار بمانند، لكه هاي سفيد، لكه هاي قرمز و زخم هاي خون ريزي دهنده، ممكن است از ضايعات پيش سرطاني باشند كه بايد براي بررسي بيشتر آنها اقدام شود. در آينه دنبال اين ضايعات بگرديد و ناحيه دهان و گردن خود را به اين ترتيب معاينه كنيد.

لب خود را با دست بگيريد و به بيرون بكشيد. داخل لب ها را نگاه كنيد و گونه و لب هاي خود را بين 2 انگشت لمس كرده و دنبال توده هاي سفت بگرديد.

تمام نواحي لثه خود را به دقت بررسي كنيد. به كمك يك پارچه خشك، نوك زبان خود را نگه داشته و تمام سطوح بيروني، داخلي و كناري زبان را بررسي كنيد.

 مشاهده كف دهان فراموش نشود. زبان خود را با 2 انگشت معاينه كرده و به دنبال توده هاي سفت بگرديد.

گردن و زوايـاي فك پائيـن را با دسـت لمـس كرده معـاينه كنيـد. تـوده هاي سفت لمس شده قابل تأمل اند.

اختلال در بلع و تكلم، بي حسي زبان و ناحيه اي از دهان و اشكال در حركت هاي زبان و فك را پيگيري كنيد.

سقف دهان و ناحيه كام ترم (زبان كوچك) را به خوبي بررسي كنيد.