تب مالت ( بروسلوز )

تب مالت يا بروسلوز يک بيماري عفوني و مسري است که بين انسان و دام مشترک است يعني از حيوان به انسان منتقل مي شود .

بروسلا اولين بار توسط بروس در سال ۱۸۸۷ از طحال سربازان انگليسي که در جزيره مالت فوت کرده بودند جدا شده است .

* راه سرايت :

مخزن بيماري بز، گاو و حيوانات آلوده ديگر است ، مصرف شيرخام و تماس با حيوانات آلوده سبب ابتلاء ميگردد . نگهداري بز و مصرف شير آن براي تغذيه کودک از علل مهم سابق در ايران بشمار ميرفت . در ايران در آدمي بيشتر بروسلا ملي تن سيس ديده مي شود که دلائل دقيق آن با وجود بودن بروسلاي آبورتوس در دامهاي اين کشور معلوم نيست . گوشت و ديگر بافت هاي دامهاي کشته ، تراوشات تناسلي بويژه تراوش حاصل از سقط دامها ، جنين ، آغل ، طويله ، زمين آلوده ، شير ، پنير ، سرشير و خامه تازه و آب و هواي آلوده سرچشمه بيماري است . حيوان آلوده در موقع سقط جنين خطرناکتر از همه چيز است و سبب آلوده کردن طويله ومحيط خود مي شود و ۸ تا ۱۲ هفته اين آلودگي برجا ميماند . همه گيري در دهات در فصل زايمان دامها زياد است . در ۷۲٪ - ۶۰٪  موارد ميکرب از راه پوست وارد بدن مي شود و در ۱۶  تا ۳۰٪ موارد از راه غذا است . بطور نادرتر سرايت از راه تناسلي و دستگاه تنفسي صورت ميگيرد . در يک مورد مادر از راه شيردادن طفل خويش را آلوده کرده است .

کودکان روستائيان و افرادي که حيوانات اهلي نگهداري مي کنند بيشتر در معرض آلودگي هستند انتقال از راه جنين هم امکان پذير است ( تب مالت مادرزادي ) ، آلودگي در دوره هاي اول حاملگي ممکن است سبب سقط شود . در پنير تازه بز ميکرب ۶ تا ۱۰ روز و بندرت ۲۰ تا ۶۰ روز زنده مي ماند . در پنير گوسفند ۴۵ تا ۶۵ روز ، در پنير گاو تا ۹۰ روز زنده ميماند .

* نشانه هاي باليني بروسلوز :

بعد از ورود بروسلا از راه جلد ، مخاط يا گوارش ابتدا بطرف غدد لنفي مربوطه مي رود و غدد مانع عمومي شدن آن ميگردند . در برخي موارد توانسته اند شانکر ابتدائي و غدد لنفي آلوده ( کمپلکس ابتدائي ) را نشان دهند . اين دوران موضعي يا ناحيه اي مرض معمولاً بدون نشانه آشکار است و يا مخفي ميماند که مطابق با دوران پنهاني بيماري است و در حدود ۸ تا ۱۵ روز ميباشد ولي ميتواند کوتاهتر يا خيلي طولاني تر از آن باشد . دوران پنهاني تجربي ۵ تا ۲۵ روز بوده است . در اين دوران هيچ آثار زيستي آشکار وجود ندارد و به اسم مرحله قبل از آلرژي  معروف است .

• تب

• عرق

• درد

• علائم عفوني ديگر مانند : قرمزي و تحريک شدن حلق ، سرفه ، عوارض عصبي و رواني ، بيخوابي ،‌ بويژه بي اشتهائي وجود دارد . در کودکان خردسال و شيرخواران اسهال ديده مي شود .

• علائم باليني تب مالت در کودکان چندان مشخص نيست . طحال در نيمي از موارد بزرگ است . طحال بزرگ بيشتر همراه بزرگ شدن غدد لنفي مي باشد . دانه هاي جلدي بصورت تب خال و پورپورا بوده و دانه هاي ديگر اريتم هاي برآمده کمياب است .

 

* بررسيهاي آزمايشگاهي :

دو آزمايش مهم براي تشخيص قطعي تب مالت وجود دارد يکي جداکردن بروسلاها و ديگري جستجو آنتي کرها ( پادتنها ) است .

• کشت

• پي گيري آنتي کرها : براي پيدا کردن آنتي کرها از آزمايش زير استفاده مي شود .

               آزمايش سرمي رايت - 2ME

* عوارض :

گرفتاري استخوانها و مفاصل : ضايعات استخواني و مفصلي شديد و سبک که گاهي بيمار را مدتها زمينگير ميکند .  اسپونديليت بروسلائي شايع ترين گرفتاري استخواني در تب مالت مي باشد .

• تظاهرات و عوارض عصبي در مالت :

1. سردرد

2. درد تمام بدن

3. ضعف

4. سستي

5. خستگي و کوفتگي عضلات

6.  کم خوابي

7.  حالت تحريک پذيري زياد

8. نگراني و تشويش

9. افسردگي

10. هذيان

11.  سندرم  مننژه

• عارضه قلبي بروسلوز آندوکارديت است

• عوارض چشمي

• برونکوپنوموني

• التهاب کبد   ( گرانولم ) ، يرقان ، خونريزيهاي متعدد  گاهي نارسائي  يا سيروز توليد مي کند  گرفتاري پوست بصورت بثورات جلدي به شکل ماکول ، پاپول ، اريتم هاي گوناگون و پورپورا ملاحظه مي گردد .

* درمان :

بيمار مبتلا به تب مالت احتياج به استراحت در بستر ، مراقبت ، پرستاري خوب و درمانهاي محافظتي دارد .

جهت درمان دارويي به پزشک حتماً مراجعه شود .

* پيشگيري :

جوشاندن شير و دقتهاي بهداشتي ديگر درباره افرادي که با حيوانات سر و کار دارند بسيار مهم است . جستجوي خاستگاه آلودگي در پيشگيري بيماري مفيد ميباشد معمولاً‌حيوانات اهلي اطراف بيمار سبب آلودگي ميشوند . تمام مواد شيري را بايد بصورت پاستوريزه تهيه کرد . آموزش بهداشت به قصابان و افرادي که با حيوانات سرو کار دارند .

واکسيناسيون در حيوانات اثر فاحشي در کاهش ميزان بيماري دارد اما ذبح و خارج کردن حيوانات آلوده از بين بقيه حيوانات تنها راه قطعي و مطمئن در ريشه کن کردن بيماري مي باشد .

واکسن زنده ضعيف شده سوش (  S۱۹ ) بهترين است يکبار تزريق آن حداقل ۷ سال حيوان را محافظت مي کند .