ايلئوستومي

مقدمه : در روش ايلئوستومي ، روده کوچک ( قسمت انتهايي روده کوچک ) به پوست وصل مي شود و معمولاً  اين روش براي بيماراني به کار مي رود که دچار جراحت شديد روده بزرگ و از بين رفتن روده بزرگ يا نيازمند جراحي بروي روده بزرگ هستند يا مبتلا به بيماريهاي التهابي روده کوچک و بزرگ مي باشند . در اين روش دهانه روده کوچک در قسمت تحتاني طرف راست شکم قرار مي گيرد .

نکات بهداشتي و ملاحظات طبي :

زمان تخليه کيسه : براي احتياط مي توان وقتي يک سوم کيسه پر شد ، آنرا تخليه نمود . بهترين زمان براي تخليه صبح زود قبل از نهار و موقع خواب ميباشند .

تعويض کيسه : پس از آن که کيسه از دهانه باز شد دهانه بوسيله گاز پوشيده شود و پوست اطراف را با آب و صابون به ملايمت شستشو داده و پس از خشک شدن پوست کيسه جديد قرار داده شود .

نحوه مراقبت از دهانه و پوست اطراف : بيمار بايد در طي هر تعويض کيسه ، دهانه و پوست اطراف با آب گرم و صابون بدقت و آرامي شستشو دهد و با کوچکترين تحريک پوست از پمادهاي موضعي مثل اکسيددوزنگ ( Zine oxid) جهت کاهش التهاب استفاده کند. هرگز از انگشت براي کنترل انسداد نسبي و يا جهت کنترل تنگي دهانه ايلئوستومي استفاده نکنيد .

رژيم غذايي مناسب :

نوع تغذيه بيشتر تحت تأثير آداب و سنن جاري قرار مي گيرد ولي در عين حال افراد داراي ايلئوستومي ، ميبايست الگوهاي تغذيه و رژيم غذائي خود را مناسب با شرايط جديد تغيير دهند و رژيمهايي که گاز روده اي کمتر و بوي نامطبوع کمتر دارند مورد استفاده قرار دهند . به نظر ميرسد يک غذاي پرفيبر ( گياهان ،‌سبزيجات خوراکي ) منطقي باشد و براي کاهش بوي بد و سلامت هر چه بيشتر پرهيز از مواد غذائي نفخ آور مثل حبوبات ، ذرت ، کلم ، گل کلم ، آجيل ، دوغ و نوشابه هاي گازدار مفيد است . از سريع خوردن غذا و جويدن آدامس بدليل توليد بيش از حد گاز روده پرهيز شود . بهتر است از خوردن ماهي و تخم مرغ بدليل توليد بوي بد اجتناب شود .

خصوصيات ايلئوستومي طبيعي :

1. مخاط روده صورتي متمايل به قرمز و شفاف باشد .

2. پوست اطراف دهانه طراوت داشته ، بدون هيچگونه قرمزي و تورم باشد .

3. هيچگونه ترشحي در موضع وجود نداشته باشد .

4. تخليه منظم و تا حدودي از قبل پيش بيني شده باشد .

5. مخاط مختصري از سطح پوست اطراف برجستگي داشته باشد .

عوارض ايلئوستومي :

1. انسداد ايلئوستومي : بعنوان يک اورژانس پزشکي مطرح است . عدم دفع گاز و مدفوع بمدت طولاني بهمراه تهوع و استفراغ و بي اشتهائي و ... معمولاً از نشانه هاي انسداد روده است و مراجعه سريع به پزشک الزامي است .

2. سوراخ شدن مخاط روده بعنوان يک فوريت پزشکي مطرح است . اين عارضه در اثر بي احتياطي در شستشو و يا اقدامات تشخيصي ايجاد مي شود . براي درمان اين مورد مراجعه سريع به پزشک و مداخله جراحي الزامي است .

3. تنگي دهانه ايلئوستومي : اين حالت ممکن است با دل درد و اسپاسم روده ها ( قولنج ) مشخص شود . براي پيشگيري از اين عارضه واردنمودن سرسوند فولي چرب شده با مواد لوبريکانت استريل در دهانه ايلئوستومي هر چندوقت يکبار به اتساع دهانه و عدم پيشرفت تنگي کمک مي کند .

4. بيرون زدگي روده ( پرولاپس مخاط ) : در اين مورد مخاط روده بيش از حد طبيعي از دهانه ايلئوستومي بيرون زدگي دارد و بايستي به پزشک مراجعه شود و احتياج به مداخله جراحي دارد .

5. زخمهاي مخاطي : نقاط خونريزي دهنده و زخمهاي مخاط بدلايل مختلف ايجاد مي شود ، بهترين کار شستشوي مداوم و کم کردن تحريکات مي باشد .

6. حساسيت ( اگزماي ) پوست اطراف دهانه ايلئوستومي : اين عارضه بدليل التهاب ناشي از تماس با مواد دفعي خصوصاً هنگاميکه املاح صفرا در آن زياد باشد پديد مي آيد . بهترين درمان محدود کردن تحريکات و استفاده از پمادهاي ضدالتهاب موضعي مثل اکسيددوزنگ ( Zine oxid ) مي باشد .

7. فتق هاي کنار دهانه ايلئوستومي : در اين موارد بيرون زدگي محتويات شکم از کنار محل ايلئوستومي وجود دارد و مداخله جراحي الزامي است .

8. عفونت پوست اطراف ايلئوستومي : اين عارض شايع مي باشد و براي درمان اين عارضه قارچي از داروهاي ضدقارچ مثل نيستاتين استفاده مي شود .

9. سنگ ادراري : بيماران با ايلئوستومي بدليل دفع بيش از حد آب و الکتروليت ها معمولاً ادراري غليظ توام با کريستال ادراري دارند . لذا بيشتر مستعد ابتلا به سنگ هاي ادراري هستند . براي پيشگيري از ايجاد سنگ در سيتسم ادراري نوشيدن مايعات فراوان ترجيحاً آب خالي بطوريکه رنگ ادرار همواره نزديک به رنگ آب باشد ، بهترين کار است .

10. سنگ صفراوي : بيماراني که سابقه تشکيل سنگهاي صفراوي دارند به منظور تجويز رژيمهاي دارويي و غذايي پيشگيري کننده از تشکيل مجدد سنگ و شناسايي عوارض احتمالي سنگ مي بايست مراجعات ادواري به پزشک متخصص جراحی داشته باشند .

11. اختلالات جنسي : وجود کيسه بوي بد و دفع گاز روده از جمله عواملي هستند که ممکن است در برخي موارد به نوعي در رابطه جنسي مطلوب اختلال ايجاد کنند . اين افراد بايد قبل از نزديکي کيسه مخصوص ايلئوستومي را کاملاً تخليه نموده يا تعويض کنند . قرار دادن يک پوشش نرم بر روي کيسه و شکم اقدام مناسبي به نظر مي رسد .

ملاحظات باليني :

در هنگام بروز اسهال بدليل از دست دادن سريع آب و املاح بدن بايستي سريعاً به پزشک مراجعه کرد و تحت درمان قرار گرفت .