|
روز پزشک گرامی باد دردي که پزشک خانواده دوا مي کند
طرح پزشک خانواده و نظام ارجاع يکي از طرح هاي مهم در مقوله سلامت و پزشکي کشورمان محسوب مي شود که مي توان با اجراي صحيح و کامل آن شاهد تحول عظيمي در نظام سلامت کشور بود . دانستن مزايا و نکات مثبت اجراي اين طرح کمک بسياري براي درک صحيح از ابعاد مختلف چنين طرحي مي کند . مزاياي اجراي برنامه پزشک خانواده و نظام ارجاع بسيار است که به بيان بخشي از آن مي پردازيم . چکاپ شهروندان قبل از بيماري بر اساس اين طرح که هم اکنون در روستاهاي کشور در حال اجراست . بايد پزشک خانواده هر ۳ سال يکبار همه جمعيت تحت پوشش بيمار خود را چکاپ کند . هم اکنون براي هر ۴ هزار نفر يک پزشک خانواده در نظر گرفته شده که با توجه به توانمندي هاي کشور قرار است براي هر هزار و ۵۰۰ نفر يک پزشک خانواده لحاظ شود که اين طرح نيز در حال انجام است . تشکيل پرونده سلامت به صورت الکترونيکي براي کساني که زيرپوشش پزشک خانواده قرار مي گيرند ، پرونده سلامت تشکيل مي شود که پس از الکتروتيکي شدن اين پرونده ، مراجعه کننده در صورت انتقال به شهرهاي ديگر نيز مي تواند آن را منتقل کند . پرونده سلامت نشان مي دهد که فرد در گذشته دچار چه بيماري شده يا چه دارويي مصرف مي کرده و اين مي تواند به پزشک کمک بسياري کند . البته پرونده الکترونيکي سلامت در حال حاضر در شهرهايي مثل بابلسر ، همدان و اردبيل اجراي آزمايشي خود را مي گذارند . انجام اقدامات تشخيصي و درمان هاي اوليه پزشک خانواده بدون اين که بيمار به بيمارستان با پزشک متخصص مراجعه کند مي تواند اقدامات تشخيصي اوليه و پس از آن درمان اوليه را انجام دهد . پيگيري بيماريهاي مزمن بيماراني که بيماري هايي مانند نارسايي قلبي ، فشار خون ، قند و بيماري هاي مزمن دارند ، به وسيله پزشک خانواده پيگيري مي شوند . بدان معنا که برای بيماران داراي بيماري مزمن کارت صادر مي شود تا بيماري ثبت گردد . براي چنين بيماري نيز سهميه دارويي در نظر گرفته مي شود تا بيمار براي تهيه دارو با مشکل مواجه نشود . همچنين اگر در دوران درمان ، بيمار به پزشک خانواده مراجعه نکرد پزشک مورد نظر وظيفه دارد با بيمار تماس بگيرد و ازنحوه مصرف دارو و آخرين وضعيت بيمار اطلاع پيدا کند . اين پيگيري ها از سوي پزشک خانواده براي بيماري هايي مثل تنگي عروق ، ديابت ، چربي بالا ، نارسايي کليه و غيره انجام مي پذيرد . پيگيري وضعيت بيمار پس از عمل جراحي پس از عمل جراحي روي بيمار به علت اين که جراح نمي تواند وقت چنداني براي پيگيري سلامت بيمار بگذارد ، پزشک خانواده مي تواند اين وظيفه را برعهده گيرد . مثلاً پزشک خانواده مي تواند به بيمار اطلاع دهد که پس از عمل جراحي از چه زماني حرکت انجام دهد و داروهاي تجويزي را چگونه مصرف نمايد يا از زخم خود چطور مراقبت نمايد . نگهداري سوابق دارويي ، راديولوژي و آزمايشگاهي بسيار پيش آمده که بيماران به علل گوناگون برگه آزمايشگاهي خود را از دست مي دهند و مجبور مي شوند پس از مدتي براي تشخيص بيماري دوباره مسير تشخيص را طي کنند . همچنين سوابق دارويي مي تواند به تشخيص بيماري جديد فرد کمک کند . پزشک خانواده سوابق دارويي و آزمايشگاهي را در پرونده بيمار نگه مي دارد تا در خوني که براي آزمايشگاه ارائه مي شود ، اشعه هاي عکسبرداري ، هزينه و زمان رفت و آمد صرفه جويي شود . مشاوره بيماري هاي بدون درمان در بسياري از موارد علائمي که فرد با آن مواجه مي شود نياز به درمان دارويي مهمي ندارند و پزشک خانواده در اين باره مي تواند مشاوره انجام دهد . مثلاً کوفتگي بدن و تهوع که هيچ دارويي نمي خواهد و پزشک خانواده با دستورات مناسب نسبت به بهبود وضعيت فرد تلاش مي کند . يا مثلاً حساسيت پوستي که فکر مي کند دچار بيماري پوستي شده اما پزشک خانواده به او اطلاع مي دهد که فقط يک حساسيت ساده است . مشاوره خدمات تخصصي و درمان اوليه تحقيقات نشان داد که از ۱۰۰ نفر مراجعه کننده به پزشکان عمومي فقط ۱۰ تا ۲۰ نفر به متخصص احتياج دارند ، همچنين در بسياري از موارد علائم يکسان چند بيماري موجب مي شود که بيمار براي تشخيص نوع بيماري خود دچار مشکل شود . مثلاً کسي که با سردرد ، نمي داند ميگرن دارد يا به علت مشکل بينايي دچار سردرد شده و بايد به چشم پزشک مراجعه کند .اين وظيفه پزشک خانواده است که بيمار را به متخصص مربوطه معرفي و هدايت کند . آموزش براي اجراي رژيم غذايي مناسب پزشک خانواده به افراد زير پوشش اين طرح آموزش مي دهد که مثلاً در فصل گرما يا در مکان سردسير چه رژيم غذايي را رعايت کنند و چه ماده غذايي براي پيشگيري از بيماري هاي فصلي مناسب است . افزايش استفاده از تسهيلات موجود با اجراي طرح پزشک خانواده و نظام ارجاع سرويس هاي موجود عادلانه در اختيار همگان قرار مي گيرد . مثلاً بسياري از افراد حق بيمه خدمات درماني مي پردازند اما به علت اين که بيمار نمي شوند نمي توانند از آن استفاده کنند اما اجراي اين طرح موجب مي شود حتي اگر فرد بيمار هم نشود بتواند از مشاوره هاي پزشک خانواده بهره مند شود . همچنين خاصيت تمام دفترچه هاي بيمه عادلانه و مساوي مي شود . افزايش زمان براي متخصص ها با اجراي اين طرح پزشکان متخصص فرصت بيشتري براي خدمات خود دارند . در زمان اجراي طرح پزشکان خانواده تعداد مراجعان به پزشکان متخصص کاهش مي يابد و ضريب دقيق متخصصان بيشتر مي شود . همواره شاهد بوديم که پزشکان متخصص به علت مراجعان بسيار دقت چنداني به بيماري ودرمان بيمار نمي کنند و طبيعتاً خستگي پزشک روي کار او تأثير منفي مي گذارد . کاهش استفاده از خدمات فوق تخصصي هنگامي که بيمار نمي داند نوع بيماري اش چيست و به پزشک متخصص مراجعه مي کند بايد براي تشخيص ، از خدمات فوق تخصصي مثل MRI استفاده کند . اين در حالي است که در بسياري از مواقع خيلي ها به استفاده از MRI احتياج ندارند . سرمايه گذاري براي بهبود کيفيت سلامت با اجراي طرح پزشک خانواده و نظام ارجاع ، هزينه ها بسيار پايين مي آيد و اين هزينه ها مي تواند براي بالا بردن کيفيت خدمات بيمارستان هاي دولتي استفاده شوند تا همه مردم از خدمات بهتري استفاده کنند هزينه هاي هنگفت عمراني که قرار بود در اماکني که ديگر نيازي به بيمارستان ندارد پرداخت شود براي بهبود کيفيت سلامت هزينه مي شود . ايجاد رقابت با بخش خصوصي هنگامي که بخش خصوصي مشاهده مي کند کيفيت سلامت و درمان بخش دولتي بالا رفته وارزان شده است ، سعي مي کند خود را با اين مسأله تطبيق دهد و هزينه هاي بيمارستان و مراکز بهداشتي بخش خصوصي نيز کاهش مي يابد . |
