|
کلوستومي آنچه که بايد درباره کلوستومي بدانيم
مقدمه : کلوستومي يکي از روشهاي جراحي است که جهت کنترل دفع مدفوع انجام مي شود . اين شيوه درماني در جانبازان انجام مي شود که به سبب وجود شرايطي در روده ها و لگن نمي توانند براحتي اجابت مزاج نموده يا اينکه بدليل قطع اعصاب مربوطه قدرت آنها در کنترل مدفوع يا تنظيم عمل دفع کاهش يافته و يا از بين رفته است . در برخي از موارد بدليل جراحات شديد و از بين رفتن قسمتهائي از روده بزرگ کلوستومي انجام مي شود . در مواردي که بي اختياري مدفوع و آلودگي ناحيه مقعد و اطراف آن باعث عفونت زخمهاي ناحيه مذکور ميشود نيز کلوستومي انجام مي گردد . کلوستومي معمولاً در قسمت تحتاني و طرف چپ شکم قرار مي گيرد. نکات بهداشتي و ملاحظات طبي : زمان تخليه کيسه : بهترين زمان براي تخليه کيسه ، صبح اول وقت ،قبل از حاضر شدن در سرکار و شبها قبل از خواب است . تعويض کيسه کلوستومي : پس از آن که کيسه از دهانه کلوستومي باز شد ، پوست اطراف را با آب و صابون به ملايمت شستشو داده و پس از خشک شدن ، کيسه جديد قرار داده مي شود . نحوه مراقبت از دهانه کلوستومي و پوست اطراف بيمار بايد طي هر تعويض کيسه ،دهانه کلوستومي را با آب گرم و صابون بدقت و آرامي شستشو دهد و با مشاهده کوچکترين تحريک و حساسيت پوستي از پمادهاي موضعي مثل اکسيددوزنگ يا ( Zine oxid ) براي کاهش التهاب استفاده شود . دهانه بايد هر چند وقت يکبار جهت کنترل تنگي مورد ارزيابي قرار گرفته و با انگشت معاينه شود . استحمام روزانه بسيار مفيد است . رژيم غذايي مناسب : نوع تغذيه بيشتر تحت تأثير آداب و سنن جاري قرار مي گيرد ولي در عين حال جانبازان داراي کلوستومي مي بايست الگوهاي تغذيه و رزيم غذايي خود را مناسب با شرايط جديد تغيير دهند و رژيمهايي که گاز روده اي کمتر و بوي نامطبوع کمتر دارند مورد استفاده قرار دهند . به نظر ميرسد يک غذاي پرفيبر ( گياهان ، سبزيجات خوراکي ) منطقي باشد و براي کاهش بوي بد و سلامت هر چه بيشتر پرهيز از مواد غذائي نفخ آور مثل حبوبات ، ذرت ، کلم ، گل کلم ، آجيل ، دوغ و نوشابه هاي گازدار مفيد است . از سريع خوردن غذا و جويدن آدامس بدليل تولید بيش از حد گاز روده پرهيز شود . سبزيجات مثل اسفناج و جعفري بوي بد مدفوع را کاهش مي دهد . خصوصيات کلوستومي طبيعي :
عوارض کلوستومي : انسداد کلوستومي : بعنوان يک اورژانس مطرح است . عدم دفع گاز و مدفوع بمدت طولاني بهمراه تهوع و استفراغ و بي اشتهائي و ... معمولاً از نشانه هاي انسداد روده است و مراجعه سريع به پزشک الزامي است . سوراخ شدن مخاط روده بعنوان يک فوريت پزشکي مطرح است . اين عارضه در اثر بي احتياطي در شستشو و يا اقدامات تشخيصي ايجاد مي شود . براي درمان اين مورد مراجعه سريع به پزشک و مداخله جراحي الزامي است . تنگي دهانه کلوستومي : اين حالت ممکن است با دل درد و اسپاسم روده ها ( قولنج ) مشخص شود . براي پيشگيري از اين عارضه وارد نمودن انگشت در دهانه کلوستومي هر چند وقت يکبار به اتساع دهانه و عدم پيشرفت تنگي کمک مي کند . بيرون زدگي روده ( پرولاپس مخاط ) : در اين مورد مخاط روده بيش از حد طبيعي از دهانه کلوستومي بيرون زدگي دارد و بايستي به پزشک مراجعه شود و احتياج به مداخله جراحي دارد . زخم هاي مخاطي : نقاط خونريزي دهنده و زخمهاي مخاط بدلايل مختلف ايجاد مي شود ، بهترين کار شستشوي مداوم و کم کردن تحريکات مي باشد . حساسيت ( اگزماي ) پوست اطراف دهانه کلوستومي : اين عارضه بدليل التهاب ناشي از تماس با مواد دفعي خصوصاً هنگاميکه املاح صفرا در آن زياد باشد پديد مي آيد . بهترين درمان محدود کردن تحريکات و استفاده از پمادهاي ضدالتهاب موضعي مثل اکسيد دوزنگ يا ( Zine Oxid ) مي باشد . فتق هاي کنار دهانه کلوستومي : در اين موارد بيرون زدگي محتويات شکم از کنار محل کلوستومي وجود دارد و مداخله جراحي الزامي است . عفونت پوست اطراف کلوستومي : اين عارضه شايع مي باشد و براي درمان اين عارضه قارچي از داروهاي ضدقارچ مثل نيستاين استفاده مي شود . اختلالات جنسي : وجود کيسه بوي بد و دفع گاز روده از جمله عواملي هستند که ممکن است در برخي از موارد به نوعي در رابطه جنسي مطلوب اختلال ايجاد کنند . اين افراد بايد قبل از نزديکي کيسه مخصوص کلوستومي را تعويض نمايند . قرار دادن يک پوشش نرم بر روي کيسه و شکم اقدام مناسبي به نظر مي رسد . ملاحظات باليني : در هنگام بروز اسهال بدليل از دست دادن سريع آب و املاح بدن بايستي سريعاً به پزشک مراجعه کرد .
|
