روز جهاني غذا

« کشاورزي و گفتگوي بين فرهنگ ها »

 شعار امسال روز جهاني غذا بيانگر اثر فرهنگ هاي مختلف در کشورهاي جهان است. اين موضوع مبين اين است که گفتگوي صميمانه بين فرهنگ ها پيش نيازي براي مبارزه عليه گرسنگي و فرسايش زيست محيطي است.

جابجايي محصولات گياهي و نژادهاي دامي در بين فرهنگ ها ، عادت هاي غذايي را در طول تاريخ دگرگون کرده و فقر را کاهش داده است . پس از آن که آفريقا قهوه را به جهانيان عرضه کرد ، ضمن آنکه قهوه به نوشيدني محبوب مردم دنيا تبديل شد ، پايه و اساس کشاورزي آمريکاي لاتين را نيز تشکيل داد . برنج که امروز غذاي اصلي بيش از نيمي از جمعيت جهان است و نيشکر که يکي از محصولات نقدي در بسياري از مناطق به حساب مي آيد توسط آسيايي ها بومي شده است . معرفي شتر عربي به آفريقا به مردم اين قاره امکان سفر به شرايط محيطي سخت تر را داده است و از طرف دیگر گوشت و شيرشتر بخشي از رژيم غذايي مردم آفريقا را تأمين مي کند . تمام اين وقايع قرن ها پيش اتفاق افتاده است اما درباره کشاورزي امروز چطور ؟ آمار فائو نشان می دهد که در آغاز هزاره جديد ۵۷/۲ ميليارد نفر با احتساب افراد تحت تکفل آنها ، معيشت خود را بر کشاورزي ، شکار ، ماهيگيري ، جنگداري و فعاليت هاي جانبي آنها بنا نهاده اند . اين تعدا ۴۲٪ جمعيت جهان را تشکيل مي دهند .

کشاورزي نيروي محرکه اقتصاد بيشتر کشورهاي در حال توسعه است . صادرات اقلام کشاورزي کشورهاي صنعتي در سال ۲۰۰۱ ميلادي بالغ بر ۲۹۰ ميليارد دلار بود . با نگاهي به تاريخ درمي يابيم که اکثر کشورهاي که رشد سريع اقتصادي و کاهش فقر را در کارنامه خود به ثبت رسانيده اند همزمان يا قبل از آن به رشد کشاورزي هم دست يافته بودند .

کشاورزي از ديدگاه آمار و ارقام تنها يک فعاليت اقتصادي به شمار مي آيد . کشاورزي به عنوان شيوه زندگي ، به عنوان ميراث بشريت ، به عنوان هويت فرهنگي يا به عنوان پيماني تاريخي با طبيعت جايي براي خود باز نکرده است . از ديگر اثربخشي هاي غيرمالي کشاورزي ، مي توان به ايجاد بوم ها و زمين آرايه ها ، حفاظت از خاک ، مديريت آبخیزها و حفظ تنوع زيستي اشاره کرد .

در بيشتر فرهنگ ها بويژه آن فرهنگ هايي که کشاورزي در آنها فعاليت اصلي به حساب مي آيد ، محيط زيست مورد احترام است و غذا جايگاه والايي از لحاظ اعتقادات مذهبي ، شعائر و ارزشها دارد . فرهنگ ها از آن هايي که در تلاش هستند تا براي جمعيت رو به رشد خود غذا تأمين کنند و در عين حال منابع را براي معيشت نسل هاي آينده پايدار نگه دارد ، بايد درس هايي را فراگيرند .

در مفهوم کلي تر ، هر بار که مردم فرهنگ هاي مختلف با يکديگر ملاقات مي کنند و به نقطه نظرات يکديگر گوش فرا ميد هند ، گفتگويي بين فرهنگ ها صورت مي گيرد . در کشاورزي گفتگوي بين فرهنگ ها از طريق سفر و مهاجرت ، مؤسسات بين المللي و جلسه ها و مذاکره هاي تجاري تجلي مي يابد . هر وقت که کارشناسي از يک فرهنگ به کارشناسي از فرهنگ ديگر موضوعي جديد را در آزمايشگاه يا مزرعه ارائه مي کند و بازخورد و تناسب آن را در همان محل مي بيند ، گفتگوي بين فرهنگ ها به وقوع مي پيوندد .

بيش از ۸۵۰ ميليون نفر از جمعيت جهان کماکان از گرسنگي رنج مي برند . در اجلاس جهاني غذا که در سال ۱۹۹۶ در « رم » برگزار شد و همچنين در اجلاس جهاني غذا که در سال ۲۰۰۲ تحت عنوان « پنج سال بعد » برگزار شد ، سران جهان پيمان بستند تا تعداد گرسنگان را تا سال ۲۰۱۵ به نصف تقليل دهند . علاوه بر آن ، اهداف توسعه هزاره ملل متحد ، سران جهان را متعهد کرده است تا نسبت افرادي که از گرسنگي رنج مي برند را تا سال ۲۰۱۵ به نصف کاهش دهند ؛ مشروط بر آنکه پايداري زيست محيطي نيز تضمين گردد . بسياري از ابتکارات و اقدامات بين المللي و شبکه هاي جامعه مدني همانند « اتحاد بين المللي مبازه عليه گرسنگي » گفتگوي بين فرهنگ ها را توسعه مي دهند تا رسيدن به اهداف ياد شده تسهيل گردد . روز جهاني غذا فرصتي را در سطح استاني ، ملي و بين المللي فراهم مي آورد تا گفتگوها گسترش و همبستگي ها تحکيم يابند .

بهره مندي از ابتکارات فرهنگي و انساني ، ديدگاههاي صحيح و مشارکت و پشتيباني از جمله بهره مندي از پشتيباني فائو و ديگر سازمان هاي بين المللي يقيناً مي تواند موجب نيل به امنيت غذايي همگاني شود .