هفته مبارزه با سرطان

* جنگ عليه سرطان

کلمه سرطان هنوز در اکثريت مردم ايجاد وحشت مي کند . ولي حقيقت اين است که امروزه مبتلايان به بسياري از سرطانها از جمله سرطان سينه ، روده بزرگ و پروستات برخلاف زمانهاي گذشته محکوم به مرگ نيستند . اگر چه ساير سرطانها مانند سرطان لوزالمعده و ملانوم هنوز تا حد زيادي غيرقابل درمان هستند ولي نهايتاً به نتايجي نيز رسيده ايم ، يعني آمار بقا براي بسياري از سرطانها بالا رفته ، مصرف دخانيات کاهش يافته و بعضي از بهترين متخصصين در جهان براي درمان سرطان تلاش ميکنند.

در سال ۲۰۰۵ در آمريکا تعداد ۹۱۰/۳۷۲/۱  مورد جديد سرطان و ۵۷۰۲۸۰ مورد مرگ بعلت سرطان ( روزانه ۱۵۰۰ نفر ) مشاهده خواهد شد .

در مجموع سرطانهاي کمي وجود دارند که آمار مرگ و مير آن کاهش نيافته باشد . در حال حاضر کاهش سرطانهاي پروستات ، روده بزرگ ، سينه و معده مشاهده شده است . همچنين در مورد سرطان ريه در بين مردان کاهش مشاهده مي شود و اين کاهش در مورد زنان تا سال ۲۰۱۰  به وقوع خواهد پيوست . اگر چه هنوز سرطان ريه در رديف اول مرگ و مير بعلت سرطان در هر دو جنس مي باشد ،  تقريباً يک سوم موارد مرگ بعلت سرطان در مردان و يک چهارم در بين زنان بعلت سرطان ريه مي باشد .

ميزان مرگ بعلت تمامي سرطانها از سال ۱۹۹۳ تا ۲۰۰۱ در مردان ساليانه ۵/۱  درصد و در زنان ۸/۰  درصد کاهش يافته است .

ميزان بقاي ۵ ساله براي تمامي سرطانها قبلاً ۵۰ درصد و در حال حاضر ۷۵ درصد مي باشد . يکي از علل اين موضوع پيشرفت در زمينه تشخيص زودرس مي باشد . سالها قبل کمتر از نيمي از زنان ماموگرافي انجام مي دادند در حاليکه اين عدد در حال حاضر نزديک به ۸۰ درصد است .

ميزان بقاي ۵ ساله به معناي درصد افرادي است که ظرف ۵ سال اول بعد از تشخيص يا درمان سرطان هنوز زنده هستند .

ميزان بقا در سرطان روده بزرگ رو به افزايش است که علت آن نيز کولونوسکوپي رايج مي باشد . البته علت ديگر اين موضوع شيمي درماني بسيار خوب براي اين سرطان مي باشد . براي مثال در گذشته اگر سرطان روده بزرگ به کبد گسترش مي يافت ميزان بقا بين ۱۱-۹ ماه بود اما در حال حاضر با برداشتن کبد و انجام شيمي درماني ميزان بقا حدود ۵۰درصد مي باشد .

بطور کلي يکي از دلايل پيشرفت در درمان سرطان ، در زمينه درمان ميکروسکوپي بيماري بوده است شيمي درماني براي سرطان سينه و روده بزرگ به ميزان بسيار زيادي به بهبود کمک می کند .  ،‌بنابراين مي توان سلولهاي سرطاني را که قابل مشاهده نيستند و در مجاورت سرطان يا در تمام بدن رشد دوباره پیدا می کنند با شیمی درمانی از بین برد  .

ميزان سرطان روده بزرگ از سال ۱۹۹۸ تا ۲۰۰۱ هم در مردان و هم در زنان کاهش يافته است ولي سرطان سينه و پروستات اگر چه به ميزان کمتري از قبل ولي در حال افزايش مي باشند . اگر چه اين افزايش مي تواند بعلت تشخيص زودرس بدليل استفاده بيشتر از آنتي ژن مخصوص پروستات براي تشخيص سرطان پروستات و همچنين ماموگرافي يا راديولوژي سينه براي سرطان سينه باشد .

داروهاي هوشمند جديد نيز سلاح هاي خوبي در اين جنگ محسوب مي شوند . در سال اخير پيشرفت هاي قابل ملاحظه اي در داروهاي مهارکننده ساخت عروق رخ داده است و اين اولين سالي است که افزايش قابل ملاحظه بقا در سه سرطان اصلي يعني روده بزرگ ، سينه و ريه بعلت معرفي درمانهاي جديد ضدساخته شدن عروق مشاهده مي شود . اينگونه داروها با قطع خونرساني به سرطان باعث مرگ سلولهاي آن مي شوند .

درمان ديگر بدتر از بيماري نيست ، اين داروها تفکر پزشکان را تغيير داده است . از کلمه شفا استفاده نمي شود ولي مي توان سرطان را به يک بيماري مزمن قابل درمان مانند ديابت تبديل کرد . ديگر شما وقتي اين بيماران را مي بينيد آنان خيلي بدحال نيستند ، موي آنها نمي ريزد ، اسهال شديد ندارند و همسرانشان در کنارشان هستند . درمانهاي جديد داراي سميت کمتر و مقاومت داروئي کمتر هستند .

از کشفيات جديد بيومارکرهاي ساخت عروق يا تست هاي خوني هستند که بسيار حساس  هستند و مي توانند حتي يک تومور يک ميليمتري را در موش مشخص کنند .

بطور کلي اين داروهاي جديد مفيد هستند ولي باعث انقلابي به معناي نصف شدن مرگ به علت سرطان نيستند ولي قطعاً به معناي پيشرفت در زمينه درمان سرطان مي باشند .

بعضي از تومورها بد هستند براي مثال پيشرفت کمي در زمينه درمان سرطان مغز وجود دارد . در اين زمينه دو مشکل وجود دارد ، اول پيدا کردن داروي مؤثر ،‌ دوم اينکه اين دارو بتواند از سدخوني مغز گذشته و خود را به تومور برساند .

در سال ۲۰۰۵ در آمريکا ۵۰۰/۱۸  تومور بدخيم مغز و نخاع تشخيص داده شده و تقريباً ۱۲۷۶۰ نفر بعلت اين تومورها خواهند مرد .

تشخيص و درمان سرطان لوزالمعده نيز مشکل است . در حقيقت سرطان لوزالمعده ، چهارمين علت مرگ و مير بعلت سرطان مي باشد .

سرطان ديگري که هنوز بر آن غلبه نشده است ، سرطان تخمدان مي باشد . متأسفانه تست بيمارياب قابل اطميناني براي سرطان تخمدان وجود ندارد . اين سرطان در صورتي که در مرحله اول توسط جراحي به تنهايي و يا ترکيب جراحي و شيمي درماني درمان شود ۱۰۰٪ قابل علاج مي باشد ، در حاليکه در صورتيکه به ساير مناطق گسترش يابد علاج به ميزان ۵ درصد خواهد بود .

ملانوم نيز سرطان بغرنجي است ، علت اصلي آن نيز عدم وجود درمان مؤثر به جز جراحي مي باشد . داروي شيمي درماني مؤثر براي آن وجود نداشته و پزشکان در حال تحقيق بر روي واکسن ها و درمانهاي بيولوژيک هستند اما ميزان پاسخ بسيار کم مي باشد . در درمانهاي بيولوژيک از موادي استفاده مي شود که بطور طبيعي در بدن براي حمله به سلولهاي سرطاني استفاده مي شود .

بطور کلي پيشرفت در زمينه درمان سرطانهاي پيشرفته ضعفيف است زيرا براي اخذ نتيجه خوب بايد از داروهائي با سميت بالا استفاده کرد . در زمينه کشف داروهاي جديد و درک بيولوژي سرطان ، پيشرفت هاي متوسطي وجود داشته است و به نظر مي رسد براي پيشگيري از سرطان نياز به سرمايه گذاري بيشتر مي باشد .