روز جهاني خانواده

وقتي به جهان امروز و تحولات آن نظري افکنيم درمي يابيم که خانواده ها با مسائل متعددي من جمله مشکلات زندگي خانوادگي ، اشتغال ،‌ بيماريهاي جديد ،‌ اعتياد ، چگونگي ارتباط با فرزندان ، تغييرات بسياري در نظام ارزشي ، اشتراک مساعي و مسائل ديگر مواجه شده اند .

فراواني و تنوع اين مشکلات باعث گرديده که اکثر خانواده ها درگير مسائل دروني خود باشند و اين امر در نهايت تأثير سوئي بر کارکرد مطلوب خانواده مي گذارد .

براي خانواده در جهان امروز ضرورت دارد که مطابق چالشهايي که در برابرش ايجاد شده دانش افزايي و مهارت آموزي را در خويش بعنوان يک قاعده بپذيرد . اما تا زماني که شناختي نسبت به چالشها و تغييرات نداشته باشد قدرت مقابله با آن را نخواهد داشت . چرا که توجه به آينده و دورانديشي و پيش بيني تغييرات يکي از مقوله هاي اساسي و مهم در عالم انديشه به شمار مي رود .

يکي از مهمترين اين چالشها مفهوم سلسله مراتب و منابع قدرت در خانواده است . تا اواسط قرن نوزدهم تصورعمومي از خانواده ، خانواده گسترده تر ( پدرسالار ) بود . اين نوع خانواده با وجود تمام تفاوتهايي که بر حسب نواحي مختلف جهان و طي مراحل تاريخي پيدا کرد ، در دو ويژگي ثابت ماند .

وقتي به ريشه کلمه خانواده نگاه مي کنيم مي بينم که کلمه family از لغت يوناني فاميليا ، فامولوس familia  ،  famulus به معني مستخدم و برده گرفته شده است و از لحاظ تاريخي فاميلي به نوعي اتحاد خانگي اطلاق مي شد که افراد آزاد و برده را با هم شامل بود . در زبان فارسي نيز خانواده معناي خاندان ، دودمان ، اهل و عيال و خانه و اسباب خانه ، خويشان ، و اهل و عيال ، دولت و ثروت مخصوصاً ثروت موروثي قابل حمل دارد .

تغيير ديگري که در خانواده هاي امروزي اتفاق افتاده و خانواده را با يک چالش عظيم روبرو مي کند تغيير در نظام باورها و ارزشهاي والدين و فرزندان و زن و شوهر مي باشد . امروزه فرزندان ارزشهاي اعتقادي منطقي تر از ارزشهاي اعتقادي والدينشان دارند . کودکان و جوانان ارزشهاي احساسي والدينشان را به زير سئوال مي کشند و آنها را به چالش دعوت مي کنند و از آنجا که زبان مشترکي بين آنها وجود ندارد مباحثه به مجادله کشانده مي شود و عاقبت والدين آنها را نسلي ناسپاس ، غيراخلاقي و بي اعتقاد قلمداد مي کنند .

چالش ديگر در ‍پيش روي خانواده ، اشکال جديد خانواده ميباشد ، علاوه بر تغييراتي که در شکل ، ساختار ، وظايف و نقش و انتظارات خانواده گسترده به هسته اي رخ داده امروز جهان با اشکال متنوعي از خانواده ها روبرو شده . خانواده هايي  با مرزهاي سيال خانوادگي ، خانواده هايي با روابط غيربيولوژيک .

جامعه امروز با چالش بزرگ خانواده های با مرزهاي سيال روبروست . خانواده هايي که در ان ساختار سلسله مراتب سني و جنسيتي وجود ندارد . شايد حتي لازم باشد که از « خانواده » بر اساس فراواني تعامل و نه مبناي ژنتيکي آن تعريف جديدي به عمل آورد .

همچنين پديده رو به افزون اشتغال زن به عنوان يک چالش اساسي باعث گوشه گيري فزاينده اعضاي خانواده نسبت به يکديگر مي شود . زن و شوهر نسبت به خانواده هاي سنتي فرصت و انرژي کمتري براي سرمايه گذاري روي ديگران دارند . ارزشها و اولويتها تغيير پيدا کرده و از آنجا که زمان کار درآمدزا بر زندگي خانواده غلبه دارد ارزشها و انتظارات فرد شغال نيز تفکر و تصميم گيريهاي او را سخت تحت تأثير قرار مي دهد .

يکي از چالشهاي عمده در سالهاي جاري و هزاره سوم از نو شکل دادن روابط کار و خانواده ، ‌افزايش بهره وري و ايجاد فرصتهاي جديد براي نزديکي اين دو است . اين چالش مستلزم افزايش آگاهي و صداقت در مورد پيچيدگي مسائل خارج از خانه است . نهادهاي اجتماعي که در برابر تغييرات مقاومت مي کنند بايد کم کم فرآيند انطباق و از نو شکل گيري را آغاز کنند .

يکي ديگر از چالشهاي جهان امروز توجه افراطي به نقش زن و حمايتهاي فمنيستي از اين قشر است . توجه افراحي صرف به هر دو جنس راه را به خطا ميبرد . بايد مراقب بود که مصلحين جامعه و آحاد عمومي جامعه بواسط دفاع از حقوق زن ،‌حقوق مردان ضايع نشود و يا زنان در تب و تاب بدست آوردن حقوق خود از حقوق کودکان که زنان و مردان آينده جامعه خواهند بود منحرف شوند و به باطل گرايش يابند .