|
روز جهانی خشونت علیه زنان
در سال ۱۹۸۰ واحد سلامت زنان و توسعه سازمان جهانی بهداشت ( به منظور ترویج و هماهنگی فعالیتهای سلامت زنان و توسعه در تمام برنامه های سازمان جهانی بهداشت ، تأسیس شد ) هدف کلی این واحد ، مشارکت در ارتقاء و بهبود سلامت و حقوق زنان و توسعه برنامه ها و سیاست های بهداشتی است که برابری جنسیتی و تساوی حقوق زنان در زمینه مسائل بهداشتی را ارتقا می بخشد . * تعریف سازمان ملل : قطعنامه مربوط به حذف خشونت علیه زنان که برگرفته از اجلاس عمومی سازمان ملل در سال ۱۹۹۳ بود ، خشونت علیه زنان را به عنوان « هر رفتار خشن و وابسته به جنسیتی که موجب آسیب جسمی ، جنسی یا روانی و یا رنج زنان شود ، تعریف کرده است . چنین رفتاری می تواند با تهدید ، اجبار یا سلب مطلق اختیار و آزادی صورت گرفته و در جمع یا خفا رخ می دهد . * انواع خشونت علیه زنان : ۱) پیش از تولد : فقط بر اساس انتخاب جنسیت ۲) کودکی : کشتن نوزاد مؤنث ، ختنه دستگاه تناسلی زنانه ، سوء استفاده جسمی ، جنسی و روانی ... ۳)دوره جوانی و بلوغ : خشونت هنگام اظهار عشق و قرار دیدار گذاشتن ، رابطه جنسی اجباری از نظر اقتصادی، زنای با محارم ... ۴) سالخوردگی : خودکشی « اجباری » یا قتل زنان بیوه بنا به دلایل اقتصادی ، سوءاستفاده جسمی ، جنسی و روانی . * پیشگیری از خشونت : یک اولویت بهداشت عمومی در سال ۱۹۹۶ ، دولتهای عضو در چهل و نهمین اجلاس جهانی بهداشت ، موافقت کردند که خشونت ، یک اولویت بهداشت عمومی است زیرا : خشونت موجب رنج طاقت فرسا و نتایج منفی بهداشتی برای درصدخاصی از میزان جمعیت زنان ( بیش از ۲۰٪ در اکثر کشورها ) می شود . خشونت ، دارای تأثیر منفی و مستقیم برموارد متعدد و مهم بهداشتی ، از جمله ایمنی و سلامت مادران ، تنظیم خانواده و پیشگیری از بیماریهای مقاربتی و HIV/ایدز می باشد . کارکنان بهداشتی برای بسیاری از زنانی که مورد سوء استفاده قرار می گیرند ، مهم ترین و اغلب ، تنها نقطه تماس با خدمات اجتماعی هستند که ممکن است قادر به ارائه پشتیبانی و اطلاعات باشد . شیوع خشونت علیه زنان * ایران : معاون امور اجتماعی سازمان بهزیستی ، از وقوع ۲ هزار و ۱۶۵ مورد همسرآزاری در کشور در سال گذشته خبرداد و گفت : ۵۵۰ نفر از این زنان تحت خشونت جسمی ، ۴۹۵ مورد خشونت روانی ، ۸۸۴ مورد مسامحه و ۲۳۶ مورد نیز تحت خشونت جنسی قرار گرفته اند . دکترسیدحسن علم الهدایی اضافه کرد : سه نفر از این زنان به دلیل شدت آزار ها جان خود را از دست داده اند . وی اظهار داشت : خشونت علیه زنان در خانه از ۴ دهه پیش در جهان و طی سالهای اخیر در کشور ما نمود بیشتری یافته و این در حالی است که اکثر زنان به دلیل آبروداری و عشق به فرزندان و ... در این مورد پنهانکاری می کنند . * اروپا : به گزارش سازمان عفو بین الملل ، برای زنان بیشماری در جهان « خانه » تنها یک پناهگاه نیست بلکه ، محل ترور آنهاست . در اروپا عمده ترین علت مرگ و میر معلول شدن زنان بین سالهای ۱۶ تا ۴۴ سالگی « خشونت خانگی » گزارش شده است . بر اساس برآورد دولت روسیه ، ۱۴۰۰۰ زن توسط یکی از اعضای خانواده خود در سال ۱۹۹۹ به قتل رسیده اند ولی تاکنون در قوانین این کشور قانونی که دقیقاً به اعمال خشونت خانوادگی اشاره کند وجود ندارد . هر سال میلیونها زن از طرف خویشاوندان خود و یا سربازان جنگی ، همکاران و اعضای گروههای مسلح مورد تجاوز جنسی قرار می گیرند . خشونت خانگی بیماری همه گیر در جهان است و بیشترین قربانیان آن زنان و دختران جوان هستند ، در آمریکا ، آمار قربانیان خشونت خانگی در میان زنان ۸۵ درصد برآورد شده است . ۳۰درصد از زنان بحرینی از اعمال خشونت خانگی رنج می کشند و مشابه همین درصد در کشور انگلیس گزارش شده است . * اسپانیا : بیش از ۲ میلیون زن مورد آزار و اذیت فیزیکی و روحی خانه قرار گرفته اند و بیش از ۹۷ درصد از حملات هرگز گزارش نشده است . در طی سال جاری ، ۳۲ زن بر اثر اعمال خشونت خانگی در این کشور جان خود را از دست داده اند . * فرانسه : در سال ۲۰۰۰ ، حدود ۵۰ هزار زن بین ۲۰ تا ۵۹ ساله مورد تجاوز به عنف قرار گرفته اند و حال آن که تنها ۵ درصد از موارد تجاوز به عنف علیه زنان ، به پلیس گزارش شده است . یافته های اولیه نخستین پژوهش درباره خشونت علیه زنان در فرانسه نشان می دهد که زنان بیش از دیگران در زندگی خصوصی خود متحمل خشونت روانی ، جسمی و جنسی می شوند و سایر خشونت های جسمی نیز در مورد آنها اعمال می شود . از مهم ترین یافته ای این پژوهش ، گستره کتمان حقایق از سوی زنان قربانی خشونت است و در واقع این به آشکار شدن برخی زوایای پنهان خشونت علیه زنان کمک کرده است . آیا خشونت آنچه که خشونت نامیده می شود ، در نظر مردان ایرانی خشونت به حساب می آید یا خیر ؟ مبانی ساختار خشونت علیه زنان از شاخص های متنوعی برخوردار است . در نشستی که به منظور ارائه یافته های پژوهش ملی خشونت خانگی علیه زنان در وزارت کشور برگزار شد ، مجریان طرح ، ابعاد تکان دهنده ای از جزئیات این معضل را طی تحقیقات دو ساله از ۲۸ استان کشور ارائه کردند . پایش انجام شده در ۲۸ استان کشور از اواخر سال ۱۳۸۰ آغاز شد و کار آن در چند فاز اجرایی در موضوع پدیده خشونت خانگی دنبال گردید . پایش دو بعد مطالعه زنان و مردان را مد نظر داشت . در این بررسی ۲۳۰۰ مرد از سراسر ایران مورد بررسی قرار گرفتند . همچنین نهادهایی چون ناجا و وزارت اطلاعات درباره موضوعاتی که در بسترسازی فرهنگی اعمال خشونت خانگی مؤثر است با مجریان همکاری داشته اند . همچنین ،بررسی این موضوع که تهدید سلامت زنان تا چه حد مغایر با عدالت و برابری فرصت هاست ، در ارتباط با نهاد خانواده به عنوان یک عامل حیاتی مطرح گردیده است با اینکه خشونت علیه زنان به گفته برخی محققان برجسته علوم اجتماعی نوعی نقض حقوق بشر به حساب می آید ، با این حال شاهدیم که در اکثر جوامع ،خشونت های بی حد علیه زنان به عنوان یک مانع عمده توسعه تلقی گردیده که بحرانهای اجتماعی بزرگی در ارتباط با آن بوجود می آید. محققان علوم اجتماعی می گویند ، خشونت علیه زنان مولد ناآگاهی و عدم اطلاع دقیق آنها از حقوق فردی شان است. به لحاظ جامعه شناختی ، ساختار مؤثر در اعمال خشونت بر علیه زنان می تواند متفاوت باشد . ساختار اقتصادی ،مهمترین عاملی است که امکان خشونت بر علیه زنان را افزایش داده است . در حوزه مالکیت تنها ۱۰ درصد مالکان ایران زن هستند و این نابرابری می تواند در اعمال روشهای خشونت آمیز بر ضدزنان تأثیر داشته باشد . درباره میزان تحصیلات مردانی که علیه زنان خود خشونت ورزیده اند : ۱۵٪ آنها بیسواد و ۴۷/۵٪ زن و شوهرها تحصیلات یکسان داشته اند . به لحاظ بررسی های جغرافیایی ، بیشترین میزان خشونت بر ضد زنان در روستاها و شهرهای کوچک اتفاق می افتد و بالاترین میزان خشونت اعمال شده بر ضدزنان به ترتیب در استانهای زیر بیشتر بوده است : ۱-زاهدان۲- اردبیل۳-بندرعباس۴-خرم آباد پایین ترین میزان خشونت برضدزنان به ترتیب در استانهای زیر صورت گرفته است : ۱-شهرکرد۲-کرمان۳-تبریز۴-شیراز۵-قزوین۶-تهران برحسب شغل همسر ، کارگران کشاورزی بیشترین آسیب را به همسران خود زده اند و کارمندان در حد کمتری نسبت به گروه اول به زنان خود خشونت ورزیده اند و به لحاظ شدت صدمات وارده بر زنان ، کبودی دور چشم ، لق شدن دندان ، از دست دادن دندان ، نقص عضو و سقط جنین مطرح بوده است . مهم آن است که یافته های تحقیق نشان می دهد که تعلقات مذهبی مثل نماز و روزه می تواند در شدت یا کمی خشونت بر علیه زنان مؤثر واقع شود و به واقع در جاهایی که تعلقات مذهبی رنگ و بوی تعصب و افراط به خود گرفته میزان سخت گیری بر زنان شدیدتر و در مواردی که زن و مرد هر دو پایبند مسائل دینی بودند میزان خشونت به طرز فوق العاده ای کاهش یافته است . بهبود و رفاه اقتصادی زن و مرد نقش بسیار تعیین کننده ای در کاهش خشونت داشته است . - وزیرکشور سابق ( موسوی لاری ) درباره پیامدهای اجتماعی خشونت علیه زنان می گوید : عدم برخورد مناسب با این معضل حتی می تواند منجر به یک مشکل امنیتی شود . وی معتقد است : فرهنگ ایرانی – اسلامی در اصلاح نگرش های زن ستیزانه می تواند مفید واقع شود . رویکرد بهداشت عمومی برای پیشگیری از خشونت : طرح عملیاتی سازمان جهانی بهداشت هدف ۱) توصیف مشکل ( اولین اولویت ) : سازمان جهانی بهداشت به دنبال بیان ویژگیهای انواع خشونت و ارزیابی نتایج مربوط به سلامت عمومی است : ضمناً تعاریف عملی برای انواع مختلف خشونت را با سیستم های اطلاعاتی و متدولوژی مناسب ، برای کم کردن بار خشونت در رابطه با اثرات آن بر مرگ و میر و کیفیت زندگی فرد ، ارائه می دهد . هدف ۲) درک مشکل : انجام تحقیق و شناسایی عوامل خطر هدف ۳) تشخیص و ارزشیابی مداخلات : برای تعیین معیارها و برنامه های پیشگیری از خشونت و کاهش اثرات آن و ارزیابی تأثیرات آنها . هدف ۴) اجرای برنامه و انتشار آن : ارائه حمایت فنی و راهنمائی به بخش بهداشت در بهبود کیفیت ، کارآیی ، برابری و اثربخشی خدمات برای کسانی که مورد خشونت قرار گرفته اند و بخصوص ، بذل توجه به هماهنگی و همکاری بخش بهداشت با سایر بخش ها برای اطمینان از این که مجدداً قربانیان خشونت مورد خشونت قرار نمی گیرند . - ترویج درک یکسان از خشونت و نتایج آن بر سلامت افراد به عنوان بخشی از محتوای درسی برای آموزش و تداوم توسعه حرفه ای و تخصصی در افراد متخصص بهداشتی و نیز رفع نیازمندی های مربوط به ارائه خدمات حساس و لازم . - انطباق و ارزشیابی روشهای پیشگیری از خشونت و تدبیر عواقب آن که موجب تسهیل دردرگیرنمودن خانواده ها – جوامع – زنان – بخش بهداشت و سایر بخش های مناسب در تحلیل ، تنظیم اجرا و ارزشیابی راهکارهای مناسب می شود . - ترویج و حمایت از رویکردهای جامع نگر در پیشگیری از خشونت و مدیریت عواقب آن از طریق سیاستهای هماهنگ بین بخشی ، منطقه ای و ملی ، وضع قوانین و خدماتی که موجب تقویت ظرفیت مرتبط جوامع شود .
- آقای دکتر معتمدی ۰۹۱۲۱۴۴۴۴۴۴ روانپزشک و مقام اجرایی ( مدیر کل پیشگیری از آسیبهای اجتماعی سازمان بهزیستی ) - خانم دکتر نوابی نژاد ۰۹۱۲۱۱۹۰۸۹۸ - خانم دکتر فروزان ۰۹۱۲۱۳۳۴۰۳۲ - خانم منیرگرجی (مجتهده ) منزل ۷۷۵۲۰۹۳۴ - خانم راهب ۰۹۱۲۱۲۵۸۳۳۴ هيأت علمی دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی - خانم رفیعی فر ۲۲۰۵۵۱۵۷ ( مرکز مطالعات زنان )
|
