روز ملي انتقال خون

سازمان انتقال خون ايران از سال ۱۳۵۳ براي تهيه و توزيع خون و فرآورده هاي سالم و انجام امور آموزشي و پژوهشي و کاربردي در زمينه انتقال خون به طور رسمي آغاز به کار کرده است . تا سال ۵۷ به جز مرکز ، ۳ پايگاه شيراز ، اهواز و مشهد فعال بوده اند و اکنون در ۲۸ استان کشور بيش از ۲۰۰ پايگاه انتقال خون ، خدمات خونگيري و خونرساني را در سراسر کشور اسلامي عهده دار مي باشند .

*  وظايف 

مهمترين هدف سازمان انتقال خون ايران ، تأمين خون و فرآورده هاي سالم آن با بهترين کيفيت استاندارد مطابق با موازين تعيين شده بين المللي براي بيماران و نيازمندان و همچنين ترويج طب انتقال خون است .

با تکيه بر خدمات و توليدات اين سازمان ، جهت بالا بردن سطح سلامت جامعه اهدافي تعريف گرديده است که به شرح زير مي باشد :

  • مشارکت در مراقبت از بيماران

  • تأمين خون سالم و کافي

  • بسيج اهداکنندگان داوطلب و بدون چشم داشت مادي

  • همکاري با بيمارستانها در حل مشکلات انتقال خون

  • گسترش شبکه پايگاههاي انتقال خون

  • اطلاع رساني عمومي در ارتباط با مزاياي اهداء خون و نياز به اهداء خون

  • ارائه آموزش مداوم براي کارمندان سازمان در کليه زمينه هاي خدماتي براي دستيابي به کارمندان ماهر و ورزيده

  • تدوين خط مشي هاي آموزشي و پژوهشي

*  فعاليتها

خدمات : خدمات سازمان انتقال خون شامل جمع آوري و توزيع خون و فرآورد ه هاي آن از طريق مراکز اهداي خون در سراسر کشور است . سازمان انتقال خون تنها مرکز ارائه دهنده خون و فرآورده هاي خوني به بيمارستانها و ديگر مراکز درماني است .

۱ ) جمع آوري : اهداء کنندگان خون سالانه ۲/۱  ميليون واحد خون کامل به سازمان اهداء مي کنند که از آن فرآورده هاي مختلف تهيه مي شود .

۲ ) پخش : سازمان انتقال خون تقريباً ۳ ميليون واحد از فرآورده هاي خون را به بيمارستانهاي موجود در سراسر کشور توزيع مي کند .

۳ ) اهداي خون اتولوگ

۴ )‌اهداي آفرزيس

۵ ) بانک خون بند ناف

آموزش همگاني : هدف کلي بالا بردن ميزان اطلاعات افراد در زمينه انتقال خون در کل کشور و حفظ اهداء کنندگان سالم فعلي و افزايش تعداد آنها به شکل مستمر و منظم مي باشد .

آزمايشگاه : کليه خونهاي جمع آوري شده براي غربال بيماريهاي عفوني قابل انتقال از طريق انتقال خون ، آزمايش مي شوند .

آزمايشگاههاي تخصصي : سرولوژي اختصاصي ، ايمونولوژي سلولي ، سازگاري بافتي ، انعقاد ، سيتوژنتيک و فلوسيتومتري

پژوهش : از وظايف پژوهشي سازمان ، اطلاع رساني با استفاده از اينترنت و مدلاين ، تهيه و خريداري مجلات و کتب براي کتابخانه ،‌ ارائه طرح هاي پژوهشي بر اساس اولويتهاي تحقيقي سازمان ( طرح هاي پژوهشي در زمينه انتقال خون ، تالاسمي ، هموفيلي ، بيماريهاي وابسته به انتقال خون ) مي باشد.

خدمات باليني : شامل مشاوره ژنتيک ، مشاوره ايدز ، مشاوره هپاتيت ، مشاوره تالاسمي و درمانگاه آفرزيس است .

اهميت اهداي خون سالم

  • نجات جان انسانها و کسب رضايت الهي

  • آگاهي از سلامت جسمي و ارتقاء سطح سلامتي و بهداشت جامعه

چه کساني مي توانند خون اهداء کنند ؟

  • سن بين ۱۷ تا ۶۵ باشد .

  • وزن حداقل ۵۰ کيلوگرم باشد .

  • داراي فشار خون متعادل باشند .

  • کم خوني نداشته باشند

  • سابقه هپاتيت ويروسي و برخي ديگر از بيماريها عفوني و بيماريهاي مهم و جدي قلبي و ريوي را نداشته باشند .

  • معتاد به مواد مخدر تزريقي و الکل نباشند .

  • از آخرين زمان اهداي خون قبلي حداقل ۸ هفته گذشته باشد .

آفرزيس چيست ؟

آفرزيس از يک لغت يوناني به معني خارج کردن مشتق شده است . در اين روش يک جزء از اجزاء خون کامل جدا مي شود ( مثلاً پلاکت ) و بقيه اجزاء به اهداء کننده بازگرداننده مي شود . ( مثلاً گلبول قرمز و پلاسما ) در اين روش مي توان بيش از يک جزء از اجزاء خون را جدا نمود . همچنين آفرزيس توانايي جدا کردن پلاسما ( قسمت مايع خون ) و گلبولهاي سفيد خون را داراست .

لازم به ذکر است که مدت زمان اهداي خون آفرزيس از مدت زمان اهداي خون در حالت عادي بيشتر است . اهداي خون در حالت عادي تقريباً ۱۰ تا ۲۰ دقيقه بطول مي انجامد در حاليکه اهداي خون آفرزيس ممکن است يک تا ۲ ساعت طول بکشد . اهداء کنندگان انتخاب شده به مرکز آفرزيس طبق زمان بنديهاي انجام شده قبلي دعوت مي شوند تا پلاسماي خود را براي تهيه فرآورده هاي خوني اهدا کنند .

مراحل اهداي خون :

نخست نام خون دهنده را در فرم مخصوص ثبت مي نمايند . فرد داوطلب نام و نشاني و ساير اطلاعات لازم را به بانک خون مي دهد . معاينه باليني به منظور تعيين وزن ، درجه حرارت ، فشار خون ، تعداد ضربان نبض و بررسي هموگلوبين يا هماتوکريت ( از نظر تشخيص وجود يا عدم وجود کم خوني ) انجام شده و در آخر سئوالاتي درباره تاريخچه و سوابق پزشکي داوطلب به عمل مي آيد . در صورتيکه اشکالي از نظر خون دادن نباشد فرد جهت اهداي خون پذيرفته مي شود . در صورت پذيرفته شدن داوطلب ، از وي مي خواهند که بر روي يک صندلي يا تخت راحت دراز بکشد . آنگاه مقدار کمي خون ( کمتر از ۱۰ درصد حجم کلي خون بدن فرد ) از داوطلب گرفته مي شود .

دستورالعمل براي اهداکنندگان بعد از اهداي خون 

۱) چند ساعت بعد از اهداي خون ميزان مايعات بيشتري نسبت به قبل بنوشيد . ( بدون الکل )

۲ ) غذاي سالمي ميل کنيد .

۳) براي نيم ساعت بعد از اهداي خون سيگار نکشيد .

۴) اگر در محل اهداي خون خود ( بازو ) خونريزي وجود دارد دست خود را بالا بگيريد و فشار دهيد .

۵) اگر  حالت غش يا گيجي داريد بصورتي بنشينيد تا سر شما بين زانوهايتان قرار گيرد و يا به نحوي دراز بکشيد که سر شما پائين تر از بدنتان قرار بگيرد .

۶ ) تمام فعاليتهاي معمول خود را مي توانيد بعد از نيم ساعت از سر بگيريد . در هر حال از هر گونه فعاليت شديد در ادامه روز خودداري کنيد .

۷) پانسمان مي تواند بعد از ۲۴ ساعت برداشته شود .

۸ ) اگر بعد از اهداي خون حال خوبي نداشتيد مي توانيد با مرکز انتقال خون محل خود تماس بگيريد و با پزشک يا پرستار حاضر در مرکز مشاوره کنيد .

 

دستاوردهاي ۳۰ سال انتقال خون ملي

  • حذف خون جايگزين

  • دستيابي به شاخص  اهداي خون داوطلبانه به ميزان ۹۵٪

  • انجام آزمايشات غربالگري سلامت خون بر ۱۰۰٪ خون هاي اهدايي

  • اجراي سيستم خود حذفي به منظور ارتقاي کيفيت فرآورده هاي خوني

  • دستيابي به شاخص ۴۲٪ اهداي خون مستمر به منظور ارتقاي کمي و کيفي خون و فرآورده هاي خوني

  • اصلاح سيستم گزينش اهداکنندگان بر اساس استانداردهاي سازمان بهداشت جهاني

  • اجراي طرح نظام قرنطينه پلاسما

  • در آستانه نهم مرداد ماه ، مجموع خون هاي اهدايي هموطنان ما ، در طي ۳۰ سال فعاليت سازمان انتقال خون ايران به ۲۲ ميليون واحد رسيد .

Valid HTML 4.01!