روز ملی رابطان بهداشت

مقدمه :

نقش مشارکت مردم در فرآيند توسعه اجتماعي ، اقتصادي ، فرهنگي و حتي سياسي قابل توجه است ، بنابراين بايستي به مشارکت مردم ارج نهاد و برنامه رابطان بهداشت را در چهارچوبي گسترده از يک برنامه بهداشتي در نظر گرفت . با سازماندهي شاخه اي از مشارکت مردم به خصوص زنان در قالب رابطين بهداشت ، شاهد حضور سازنده آنان در ارتقاي آگاهي مردم و بهبود کميت و  کيفيت خدمات بهداشتي هستيم و اين امر دستيابي به اهداف سلامت را به خصوص در نقاط محروم شهري ممکن مي سازد .

اثربخشي برنامه رابطان بهداشت :

  1. رابطان بهداشت مشارکت مردم در امر بهداشت را معنا کرده اند .

  2. جامع نگري خدمات را معنا کرده اند .

  3. رابطان بهداشت نقش مهمي در تأمين و ارتقاء سلامت جامعه دارند .

  4. پوشش و استمرار خدمات بهداشتی را بهبود مي بخشد .

  5. زنان فرصت پيدا کرده اند در صحنه جامعه و توسعه کشورشان حضور بيشتري داشته باشند .

  6. موجب ارتقاي موقعيت زن در جامعه و توانمندسازي او شده است .

  7. رابطان بهداشت در حقيقت مديريت و ساماندهي را به محله مي برند .

* تاريخچه ، رابطان بهداشتي در ايران

روش اساسي کاربر اين قرار گرفت که زنان داوطلب علاوه بر انتقال برخي از پيامهاي بهداشتي ، طرز انتقال اطلاعات مربوط به مراقبت هاي بهداشتي را بياموزند و در عين حال پايش و پيگيري تعداد مشخصي از خانوارهاي زيرپوشش خود را بعهده گيرند . اين امر باعث مي شود که ديگر زنان محله در مراقبت هاي بهداشتي و درماني مشارکت کنند . در محله هايي که رابطان بهداشت حضور داشتند اغلب با مشارکت آنها پرونده هاي بهداشتي خانوار تهيه مي شود و در مرحله بعدي ،‌زنان در محل بعنوان رابطان بهداشتي انتخاب مي شوند که براي تکميل پرونده و بعنوان « رابطان بهداشتي » در محل نقش داشته باشند .

رابطان طي دو ماه آموزش هايي مي بينند که شامل : مراقبت هاي بهداشتي سلامت مادر و کودک ، تغذيه ، تنظيم خانواده و همچنين مسئوليت هاي آنان در قبال طرح مي باشد .

هر کدام از رابطان بهداشتي مسئوليت رسيدگي به امور سلامت تقريبآً ۵۰ خانوار اطراف محل زندگي خود را به عهده دارند .

در سالهاي ايخر مناطق حاشيه اي در شهرها به سرعت گسترش يافته است . نتيجه اجتناب ناپذير اين امر ، افزايش جمعيت و ايجاد بافت ناهمگون و مشکلات بي شمار زيست محيطي و بهداشتي در شهرها بوده است . به اين دليل مقامات بهداشتي بر آن شدند تا راهي پيدا کنند که مناطق حاشيه شهري از امکانات بهداشتي بهتري برخوردار شوند . در نتيجه وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشکي از يک سو اقدام به افزايش مراکز بهداشتي - درماني شهري کرد و از سوي ديگر سعي شد تا خود مردم با مراکز بهداشتي - درماني همکاري داشته باشند . به طوري که مردم هر محله مسئول بهداشت محله خود باشند . با اين اقدام ، امکان تأمين و ارتقاء سلامت همگاني با مشارکت مردم قابل دسترسي تر مي شود .

در سال ۱۳۶۹ ، وزارت بهداشت اقدام به حرکت نويني براي پاسخگويي به نيازهاي بهداشتي اوليه در مناطق حاشيه شهري بعضي شهرهاي بزرگ کرد . الگوهاي موفق بين المللي در کشورهاي آسيايي همچون اندونزي و کشورهاي آمريکاي جنوبي بررسي شد . در برخي از اين طرحها از خانمهاي خانه دار براي کمک به بخش هاي عمومي مانند ارائه خدمات مناسب بهداشتي به مردم استفاده مي شد . اين طرح با توجه به موفقيت هاي چشمگيري که همراه داشت از سال ۱۳۷۲ به عنوان يک برنامه فراگير در تمام نقاط کشور به اجرا درآمد .

* اهميت لزوم رابطان بهداشتي

  1. رابط بهداشت قاصدک دانش و مهارتهاي بهداشتي به خانوارهاي تحت پوشش است .

  2. رابط بهداشت ، بازوي تواناي مرکز بهداشتي و درماني محله خويش است .

  3. با توجه به هم زباني و هم فرهنگي رابطان بهداشتي با اهالي جوامع محلي ، رابطان افرادي مناسب براي انتقال مطالب بهداشتي هستند و نيز با نگاهي منتقدانه که به سنت هاي خويش دارند مي توانند ، باورها و رسوم مفيد را حفظ کنند و در سنت هاي نادرست خود تجديد نظري داشته باشند .

  4. يکي از فعاليت هاي مفيد رابطان بهداشتي گزارش تولد ها ، مرگ ها و مهاجرت ها در جمعيت زيرپوشش خود  است .

« رابط بهداشتي ،  همسري خوب ، مادري مهربان و دوستي امين ، رازدار و قابل اعتماد براي خانواده و افراد محله خويش است . »

شايان ذکر است بدانيم با اجراي طرح رابطين بهداشتي در عشاير با توجه به شيوه زندگي خاص عشاير بسيار چشمگيرتر مي باشد .

اهم فعاليت هاي رابطان بهداشتي در محله

يک رابط بهداشت :

  1. سطح بهداشت ، تغذيه و تنظيم خانواده را در خانوارها ارتقا مي دهد .

  2. در بهبود خدمات بهداشتي شرکت مي کند .

  3. اقدمات و مقرراتي را براي بهبود بهداشت در مدارس منجمله در مناطق فاقد برنامه بهداشت مدرسه اعمال مي کند .

  4. در حل مشکلات اجتماعي و زيست محيطي محله نقش چشمگیر را باز مي کند .

  5. با هماهنگي مقامات شهرداري ، براي آسفالت خيابان ، احداث نانوايي ، ايجاد فضاي سبز و پارکها و جمع آوري زباله اقدام مي کند .

  6. نقش رابط را براي سازمانهاي دولتي با جامعه محله بازي مي کند .

  7. تعاوني هاي زنان را براي ايجاد درآمد و توسعه محله ايجاد مي کند .

  8. راه اندازي دوره هاي آموزشي را براي کسب مهارت ساکنين محله با بخش هاي دولتي هماهنگ مي کند .

  9. در بازاريابي محصولات صنايع دستي زنان کمک مي کند .

  10. منابع کمک مالي از بخش خصوصي را براي توسعه محله بسيج مي کند .

  11. با مقامات ذيربط براي ايجاد تسهيلات ورزشي بانوان هماهنگ مي کند .

Valid HTML 4.01!