|
روز ملی کاهش اثرات بلایای طبیعی
فکر یک ایران محکم کرد باید تا
دگر
لرزشی مدفون نــسازد بینوایی
را
دگر
شرایط اقلیمی و جغرافیایی ایران از یک طرف و ساخت وسازهای نامطلوب، بدون
رعایت نکات ایمنی از طرف دیگر بر آسیب پذیر بودن هر چه بیشتر کشور در برابر
سوانح طبیعی دامن می زند و این امر ضرورت تدوین برنامه های پیشگیرانه و
اقدامات لازم برای کاهش اثرات ناشی از بروز حوادث را بر دوش مسئولان سنگین تر
می کند.
یدون شک یکی از
مهمترین خساراتی که بشر به واسطه این دست درازی به طبیعت متحمل می شود،
افزایش وقوع برخی از بلایای طبیعی است. به طور متوسط در اثر بلایای طبیعی هر
ساله 335 هزار نفر کشته و 36 میلیارد دلار خسارات اقتصادی وارد می گردد
؛ 95% از کشته شدگان مربوط به کشورهای در حال توسعه و 75% از خسارات اقتصادی
(25 میلیارد دلار) مربوط به کشورهای پیشرفته است . طبق مطالعات انجام شده
توسط(United Nations
Disaster Relif Co-Oridinator( UN DRC
برای بسیاری از کشورهای در حال توسعه و 75% از خسارات ناشی از تنها یکی از
بلایای طبیعی (زمین لغزش) یک تا دو درصد تولید ناخالص ملی آنهاست .
بنابراین می توان گفت کشورهای در حال توسعه چه از نظر جانی و چه از نظر
اقتصادی به طور نسبی درصد خسارت بیشتری را متحمل می گردند. این مطلب لزوم
مدیریت صحیح بلایای طبیعی را در این کشورها به اثبات می رساند. از میان
بلایای طبیعی برخی از آنها مانند زمین لغزش جزو خطرات ژئوتکنیکی
نیز محسوب می گردند.
از آنجاییکه ایران در کمربند زلزله دنیا واقع شده است، مطالعات خطرات ناشی از
این پدیده از ارزش زیادی برخوردار است. علاوه بر زلزله پدیده های مرتبط با آن
مانند زمین لغزش که همزمان یا کمی بعد از زلزله بوجود می آید،
آمار خسارتها را به حد قابل توجهی بالا می برد. این پدیده ها گرچه میتوانند
در اثر عوامل دیگر نیز بوجود آیند
، ولی زلزله به عنوان محرکی قوی می تواند
در ایجاد آنها نقش اصلی را ایفا نماید. در این مطالعه، خطرات ژئوتکنیکی استان
لرستان مورد بررسی قرار گرفته اند؛ خطرات مورد بررسی تنها به خطرات ژئوتکنیکی
حاصل از زلزله محدود نیست و سایر خطرات ژئوتکنیکی را همچون فرونشست و خاکهای
مساله دار شامل می گردد. با توجه به عبور گسل اصلی زاگرس از شمال استان و
قرار گرفتن لرستان در رشته کوههای زاگرس، پتانسیل ایجاد پدیده های ژئوتکنیکی
حاصل زلزله در این استان بسیار بالا است. وجود 274 پهنه لغزش و زمین لغزش
منفرد، تعداد زیادی فرونشست که ابعاد برخی از آنها به چندین هکتار می رسد و
گسترش خاکهای مساله دار موید این مطلب می باشد.
بر اساس مطالعات زمین شناختی، وقوع زلزله های مخرب، 97 درصد از شهر ها و
روستاهای کشور را تهدید می کند و 350 شهر در معرض خطرات ناشی از جاری شدن سیل
های ویرانگر قرار گرفته است به طوریکه در نیمه اول سال جاری وقوع زلزله در 97
مورد موجب مرگ 82 نفر و جاری شدن سیل در 94 مورد باعث مرگ 27 نفر از هموطنان
ایرانی شده است.
همچنین مشخص شده است که از 41 نوع پدیده بلاخیز که در جهان شناخته شده است
متاسفانه ایران به عنوان کشوری حادثه خیر 31 مورد از آن را تجربه کرده است که
سیل، زلزله و خشکسالی متداول ترین آنهاست، این در حالی است که سیل به رغم
آنکه صد در صد قابل کنترل و مهار است همچنان بیشترین خسارت را به کشور ما که
همواره به سبب خشکسالی تهدید می شود ویک قطره آب در آن ارزش حیاتی دارد، وارد
می کند.
این در حالی است که در هنگام وقوع چنین حوادثی دولت، تنها قدرت جبران ده درصد
خسارت وارده به آسیب دیدگان را دارد ولی با این حال تاکنون از سوی مسئولان
شاهد اقداماتی کارآمد در جهت پیشگیری از وقایع طبیعی قابل کنترل نظیر سیل و
کاهش آثار ناشی از وقایعی غیر قابل پیشگیری نظیر زلزله در کشور صورت نگرفته
است و هر ساله شاهد نرخی صعودی در شمار تلفات ناشی از این مسایل در کشور
هستیم.
به عنوان نمونه شهر تهران به عنوان شهری حادثه خیز که به روی دو کمربند زلزله
قرار گرفته و وقوع زلزله ای قریب الوقوع و مهلک با 400 هزار کشته احتمالی در
آن از سوی کارشناسان تایید شده است
،
هنوز مورد بی مهری مسئولان بوده و درگیری
ها و ناهماهنگی های بین بخشی امکان دسترسی به برنامه
های اصولی برای ساماندهی
ومهار زلزله دراین کلان شهر را نداده است و ساخت وسازهای فاقد استانداردهای
لازم در کنار بافت فرسوده و پرتراکم دراین شهر همچنان بر آسیب پذیری آن دامن
می زند.
با تمام این تفاسیر
اگر چه می توان پذیرفت که به رغم پیشرفتهای روزافزون بشر در علوم و فنون
مختلف، کماکان انسان در برابر بلایای طبیعی ناتوان و درمانده است و آثار
زیانبار بلایای طبیعی علاوه بر جنبه های اقتصادی به لحاظ عوامل خطر ساز سلامت
و ایجاد ناتوانی های حاصله جوامع بشری را تهدید می کند اما بسیار ساده اندیشی
است که به بهانه طبیعی بودن این حوادث در مواردی که به راحتی می توان آن را
کنترل و یا در مواردی پیشگیری کرد دست روی دست گذاشت و تنها در قالبی
منفعلانه پس از وقوع حادثه به جبران مافات پرداخت.
ایران در منطقه بلاخیزی از جهان قرار دارد و هر 5 سال یک بار زلزله ای به
بزرگی 6 ریشتر به بالا در آن رخ میدهد و اگر چه در این کشور میزان بارندگی
پایین است ولی بارش رگبارهای شدید موجب جاری شدن سیل های ویرانگر در کشور می
شود.
مدیریت کارآمد لازمه موفقیت طرح امداد ونجات
بدیهی
است مدیریت در حوادث و سوانح تنها از طریق یک دستگاه اجرایی مقدور نبوده و
جلب مشارکت تمامی دستگاههای مسئول ضرورت دارد و سازمانها و دستگاههای اجرایی
مشارکت کننده در حوادث و سوانح نیز بنا به ماموریت سازمانی خود، در حوزه عمل
مربوطه مشغول بکار هستند.
اساساً حدود 24 نوع فعالیت مختلف می بایست در عملیات پاسخ به سوانح صورت گیرد
که از یک سوی باید بین دستگاههای مختلف تفکیک شود و از سویی دیگر مرکزی بنام
مدیریت سوانح باید آن را کنترل، راهبری و مدیریت کند.
ناگفته پیداست برای حصول نتیجه مطلوب در عملیات پاسخ، سیاست های واضح و شفافی
در برنامه های عمومی کشور می باید طرح شود که در صورتی که در مجموعه قوانین
داخلی طرح نشود به موفقیت نمی انجامد بنابراین برای پیشبرد مدیریت سوانح در
کشور، سیاستها و استراتژی های تدوین شده در کنار ساختار و تشکیلات و تفکیک
وظایف در قانون مطرح می شود.
در سالهای گذشته
حدود 70 درصد اعتبارات سالانه طرح کاهش اثرات بلایای طبیعی و ستاد حوادث غیر
مترقبه صرف جبران خسارات ناشی از سیل شده است و روند طبیعی توسعه در کشورهایی
نظیر ایران باعث تخریب محیط زیست و منابع طبیعی شده و خسارات مرتبا افزایش می
یابد.
مدیریت کلان کشور معمولا فقط زمانی که سیلاب مخربی جاری می شود و فاجعه ای
بوجود می آید، با اعمال مدیریت بحران درصدد نشان دادن واکنش به منظور کاهش
خسارات و متعاقب آن جبران خسارات و بازسازی آنهاست.
تلفات و خسارات
زیاد و صرف منابع مالی زیاد برای جبران خسارات دو اشکال مهم در مدیریت
انفعالی در برابر حوادث طبیعی بوده و اعمال مدیریت ریسک به دلیل داشتن دو
عنصر پیش آگاهی از وقوع خطر و طرق مقابله با آن، قبل از وقوع بحران راهکاری
موثر در این ارتباط است.
نارساییهای گسترده در سازه ها و ابنیه کشور
به هیچ روی نمی
توان وضعیت کنونی ابنیه کشور را از نظر مقاومت در مقابل زلزله محتمل الوقوع
در شهرهای مختلف بویژه تهران مطلوب ارزیابی کرد. در حال حاضر با تعداد قابل
ملاحظه ای پروژه، که در چارچوب ابنیه مهم به شمار می آیند، مواجه هستیم که
بهسازی لرزه ای آنها، با توجه به منابع و اعتبارات قابل تخصیص نیاز به اعمال
مدیریت کارای منابع، برنامه ریزی، اولویت بندی، زمان بندی و برقراری سیستم
کنترل کمی و کیفی فرایندها خواهد داشت.
در سال های اخیر ایمن سازی شهرهای کشور در برابر
حوادث و سوانح غیر مترقبه مورد توجه قرار گرفته است. مدیریت شهری در سرتاسر
کشور ناگزیر است برای کاهش اثرات بلایای طبیعی در شهرها، از کارایی بسیار
بالایی برخوردار باشد و آن را با گذشت زمان افزایش دهد؛ همچنین، همواره روش
های مدیریت و فناوری های موجود را به ویژه در مورد ایمن سازی خدمات تأسیسات
و ساختمانهای شهر بهبود بخشد و به هنگام نماید.
ابعاد وسیع خسارات و تلفات ناشی از بلایای طبیعی در شهرهای گوناگون جهان
سبب شده است پژوهش های کاربردی گسترده ای در زمینه بهینه کردن ایمن سازی
شهرها انجام گیرد. از سوی دیگر، روش های مقابله با بلایای طبیعی و ایمن
سازی شهرها، افزایش کارایی روش های مقابله با بلایای طبیعی و ایمن سازی
شهری را ضرورت بخشیده است. بنابراین آشکار است که پژوهش های کاربردی در
امور مربوط به ایمن سازی شهرها در برابر بلایای طبیعی سبب افزایش ابتکارات
در طراحی ها و یافتن بهترین سیاست ها و کارآترین و با صرفه ترین روش ها و
فناوری ها خواهد شد.
برای دستیابی به این هدف، گنجاندن برنامه های کاهش آسیب پذیری شهروندان و
جامعه که در معرض مخاطرات و بلایای طبیعی هستند در طرح های توسعه شهری
ضرورت دارد.در حقیقت، حفاظت از جان و مال مردم، گنجینه های دانش و مهارت
های موجود ابزار تولیدی و صنعتی و تأسیسات و خدمات شهری در مقابل اثرات
بلایای طبیعی باید بخش جداناپذیری از طرح های آمایش کشور و مدیریت شهری
قلمداد گردند.
در سال های اخیر ریسک (خطرپذیری) شهرهای بزرگ ایران، به ویژه شهر تهران،
در برابر حوادث و سوانح غیر مترقبه افزایش داشته است. ابر شهر تهران از آن
جهت که پایتخت کشور است و عمده ترین شهر اسلامی در جهان می باشد، از اهمیت
ویژه ای در سطح ملی و بین المللی و جهان اسلام برخودار است و البته به طور
یقین، در سال های آتی نیز همانند گذشته نیروی محرک توسعه اجتماعی، اقتصادی
و زیست محیطی کشور خواهد بود.
خوشبختانه در سالهای اخیر مدیریت بحران و ایمن سازی شهرهای کشور مورد
توجه قرار گرفته است، زیرا مدیریت شهری کشور ناگزیر است برای کاهش اثرات
بلایای طبیعی در شهرها منسجم تر و کارآتر از گذشته عمل نماید و روش های
مدیریت و فناوری های مرتبط با ایمن سازی خدمات تأسیسات و ساختمانهای شهر را
دائماٌ بهبود بخشد و به روز نماید.
ابعاد وسیع خسارات و تلفات ناشی از بلایای طبیعی در شهرهای گوناگون
جهان سبب شده است پژوهش های کاربردی گسترده ای در زمینه بهینه کردن ایمن
سازی شهرها انجام گیرد. از سوی دیگر، روش های مقابله با بلایای طبیعی و
ایمن سازی شهرها، افزایش کارایی روش های مقابله با بلایای طبیعی و ایمن
سازی شهری را ضرورت بخشیده است. پژوهش های کاربردی در امور مربوط به ایمن
سازی شهرها در برابر بلایای طبیعی سبب افزایش ابتکارات در طراحی ها و یافتن
بهترین سیاست ها و با صرفه ترین روش ها و فناوری ها با در نظر گرفتن شرایط
کشور خواهد شد.
در این راستا، در طرح های توسعه شهری، کاهش آسیب پذیری شهروندان و
جامعه در معرض مخاطرات و بلایا ضرورت دارد. بنابراین، برای توسعه پایدار،
نخست شهرها باید در جهت بقای سالم خود بکوشند. با همین دیدگاه است که باید
شهرها و شهروندان را با شیوه های ارتقای آمادگی از جمله مانورهای مقابله با
بحران در مقابل بلایای طبیعی و حوادث توانمند و استوار نمود تا بتوانند به
حیات و رشدشان ادامه دهند.
سیاست های ایمن سازی شهرها
مهم ترین راه حل کاهش آسیب پذیری و ایمن سازی شهرها در برابر بلایای طبیعی
ایجاد ستادهای مدیریت بحران شهری و سازماندهی و هماهنگی سازمانهای مسئول
امور مدیریت بحران شهر می باشد. از سوی دیگر، افزایش آگاهی مردم در مورد
خطرات ناشی از بلایای طبیعی و ایجاد تغییرات در رفتار مردم ضرورت دارد.
شهروندان باید اعتقاد پیدا کنند که با فراگیری آموزش های مناسب، می توانند
خود را طوری سازماندهی نمایند که در مقابل بلایای طبیعی،پیش گیری و
خودامدادی نمایند.همچنین برای ایمن سازی شهرها در مقابل بلایای طبیعی،
فرهنگ ایمن سازی شهرها باید گسترش یابد. بدیهی است در اجرای سیاست های ایمن
سازی شهرها، مردم، مدیران شهری و مسئولان دولتی نیز باید مشارکت و تعهد
کافی داشته و همچنین دانش لازم را کسب نمایند. اهم سیاست های پیشنهادی
ایجاد ساختارهای سازمانی مدیریت بحران شهری در جهت پیشگیری و ایمن سازی
شهرها در برابر حوادث و سوانح غیر مترقبه می باشند.
آماده سازی مدیران شهری برای مقابله با وضعیت
های اضطراری
1- از پیش مشخص کردن نقش و مسئولیت های مدیران شهری بر اساس برنامه های
جامع مدیریت بحران بلایای طبیعی در سطح شهرداری ها، استانداری ها و کشور با
هماهنگی با سایر ارگان های ذیربط مانند جمعیت هلال احمر ضرورت دارد که این
وظایف باید قبل از بروز بحران بارها و بارها با انجام مانورهای مشترک تمرین
گردند.
2- در سطح مناطق شهرداری نیز، مدیریت بحران نقش و اهمیت بسزائی داشته و در
هنگام رویداد واقعه می بایست بصورت عملیاتی در کوتاهترین زمان ممکن وارد
عملیات امداد و نجات گردند.
آماده سازی شهروندان برای مقابله با بلایای طبیعی
1- اعضای جامعه شهری را باید از مسئولیت خود برای حفاظت از خودآگاه ساخت.
با تبلیغات و آموزش باید سطح آگاهی مردم را نسبت به ریسک های بلایای طبیعی
بالا برد؛ افزون براین، باید آنها را در مورد اقدامات و آمادگی و ایمن سازی
در مقابله با بلایای طبیعی آموزش و مشارکت داد. در این بین انجام مانورهای
شهری از اهمیت خاصی برخودار است.
2- نقشه و طرح های تخلیه محلات و نواحی و مناطق شهری و محل اسکان موقت
شهروندان هنگام بروز بلایای طبیعی باید از پیش مشخص شوند وامکانات لازم به
آنها اختصاص داده شود که این فعالیتها در مانورهای شهری به تمرین و آزمایش
گذاشته می شوند.
مانور؛ شبیه سازی شرایط بحرانی
رسانه های جمعی هر از چندگاه اخبار و گزارش هایی را از انجام مانور یا
تمرین برای رسیدن به آمادگی مخابره و منتشر می کنند. مانورها مجموعه تمرین
هایی هستند که هدف شان ارتقای سطح آمادگی در جامعه است. شاید به جرأت بتوان
گفت پس از تمرین های نظامی مانورهای رویایی با شرایط اضطراری ناشی از
بلایای طبیعی و حوادث انسان ساز فراگیرترین نوع تمرین ها برای آمادگی در
جهان به شمار می آید. در ایران نیز هر ساله دهها مانور، به ویژه از سوی
جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی با همکاری سازمان های امدادرسان و ارائه
کننده خدمات در سطوح مختلف، با شیوه های متنوع به اجرا در می آید که در حال
حاضر فراگیرترین آنها از بعد کمی در حال حاضر به صدا در آمدن زنگ زلزله در
تمامی مدارس کشور در زمانی واحد است.
گرچه برپایی مانورهای امداد و نجات به شکل علمی و جدید آن در ایران از
سابقه چندانی در مقایسه با برخی کشورهای جهان برخوردار نیست، اما چند عامل
سبب شده است که عملیات امداد و نجات در ایران و به تبع آن انجام تمرین های
ارائه خدمات در شرایط اضطراری از کیفیت بالایی برخوردار باشد. عامل نخست به
قرار گرفتن ایران در صدر کشورهای بلاخیز باز می گردد؛ چنانچه گفته می شود
ایران جزو پنج کشور جهان در زمینه بلایای طبیعی است. از این رو، به دلیل
قرار گرفتن مداوم در شرایط اضطراری ناشی از بروز بلایای طبیعی، به ویژه
زلزله و سیل، امدادگری و امداد رسانی در ایران جایگاه خاصی دارد و
امدادگران ایرانی با تجربه و ورزیده شده اند. به عنوان مثال کارشناسان
معتقدند وقوع زلزله های شدید سالهای گذشته در رودبار، اردبیل، شمال و جنوب
خراسان و طبس درس های بسیاری برای سازمان های مدیریت شهری، امدادرسانان و
نیز مردم در بر داشته است.
عامل دوم بالا بودن کیفیت خدمات امداد رسانی در ایران به دوران دفاع
مقدس و جنگ ۸ ساله تحمیلی باز می گردد. دورانی که در آن دهها شهر بزرگ کشور
در غرب و جنوب مورد تهاجم دشمن قرار گرفت و شهرهای دیگر کشور نیز از
بمباران هوایی و پرتاب موشک بی نصیب نماندند. به این ترتیب مردم با مقوله
امداد رسانی در شرایط اضطراری کاملاً آشنا شده اند و رویارویی مدیران و
سازمان ها با چنین شرایطی، شاخص آمادگی مقابله آنان با شرایط بحرانی را
ارتقا داده است.
در کنار این دو عامل، از عوامل دیگری نیز یاد می شود که در درجه پائین
تر قرار دارد. از جمله سابقه و ریشه های فرهنگی امداد رسانی در تمدن کهن
ایران. به هر جهت با وجود برخورداری از چنین امتیازی، به اعتقاد کارشناسان
برگزاری منظم و مرتب انواع مانورهای آمادگی ضروری است، به ویژه آنکه در دهه
های گذشته با پیشرفت دانش و فناوری و افزایش جمعیت و وسعت شهرها، نوع و
کیفیت حوادث متحول شده است و حوادث جدید ناشی از دانش و فناوری، تهدید
جدیدی برای حیات انسان محسوب می شود. در نگاهی دیگر براساس دانش جدید
مدیریت بحران و مراحل چهارگانه آن (پیشگیری، آمادگی، مقابله و بازسازی)
انجام مانورهای مختلف براساس هر چهار مرحله توصیه می شود. از بین بحران های
ناشی از بلایای طبیعی، زلزله به دلایل مختلف از جمله ابعاد وسیع تخریب
ساختمان ها، تأسیسات و شبکه های حمل و نقل و تلفات بالا، بیشترین دغدغه
مسئولان و مدیران را به خود جلب کرده است و از این رو انجام مانورهای
آمادگی در مقابل زلزله شایع ترین تمرین آمادگی در کشور ه به شمار می آید.
اهداف مانور
ارزیابی عملکرد برنامه عملیاتی برخی از اجزای طرح جامع مدیریت بحران شهر،
مشاهده و ارزیابی نحوه استفاده از تجهیزات فیزیکی، تقویت سیاست ها و روش
های عملیاتی تعیین شده، آزمایش میزان آمادگی و هماهنگی بین سازمان های
مسئول و نیز برآورد کیفی و کمی منابع از جمله اهداف برگزاری مانور می باشد.
اهداف مانور را می توان چنین برشمرد:
· ایجاد آمادگی بیشتر برای مقابله بلایای طبیعی و کنترل آنها
· مشخص نمودن نقاط ضعف برنامه ریزی های ارائه شده
· بهبود بخشیدن به هماهنگی بین سازمانهای مسئول
· روشن نمودن نقش ها و مسئولیت ها
· اطمینان یافتن از قابلیت های اجرایی طرح
· آزمایش نمودن طرح ها و نظام های مدیریت بحران در شرایط واقعی
· استحکام بخشیدن همکاری بین سازمانهای مدیریت شهری
· سازمانهای دولتی و منابع بخش خصوصی و شهروندان
· نشان دادن کاربرد سیستم جامع مدیریت بحران در شهر
· آزمایش مقدماتی عملکرد محدود برخی از سازمان های مدیریت بحران شهری
· مشاهده نحوه استفاده از تجهیزات فیزیکی
· تقویت سیاست ها و روش های عملیاتی تعیین شده برای سازمان های مسئول
· برآورد کیفی و کمی منابع.
ارتقای سطح آگاهی و ایجاد آمادگی
یکی از راههای کاهش خطرات ناشی از زلزله، ارتقای سطح آگاهی و ایجاد آمادگی
در بین قشرهای مختلف جامعه است. حسن اجرای "مانور" نقش مهم آن در ایجاد
آمادگی لازم جهت انجام عکس العمل صحیح و سریع در برابر حوادث است که نتایج
حاصل از آن، موجب کاهش تلفات ناشی از زلزله می شود.
پس از وقوع یک حادثه طبیعی مثل زلزله، نیروهای مردمی و نهادهای دولتی و
سازمان های داوطلب با امکانات خود وارد منطقه آسیب دیده می شوند، اما اغلب
عملکردی ناهماهنگ دارند و کمک های آنان به آسیب دیدگان به صورت پراکنده و
ناهماهنگ انجام می گیرد؛ حال آن که ایجاد هماهنگی میان نیروهای امدادرسان
در چنین مواقعی از اهمیت فوق العاده ای برخوردار است.
شرایط اضطراری و بحران ممکن است در هر زمانی رخ دهد؛ بنابراین، همواره
باید برای مقابله با آن آماده باشیم. طرح جامع مدیریت بحران شهر تهران نیز
با این هدف برای اداره شرایط اضطراری تهیه شده و اجرا می گردد.
با اجرای تمرین و مانور می توان اجزا و کلیت طرح های مقابله با بلایای
طبیعی را آزمایش، ارزیابی و به طور مستمر مورد تجدید نظر و تکامل قرارداد.
مانورها، عملکرد سازمان ها و افراد را مشخص می کنند و معیاری برای سنجش
اجرایی بودن و عملکرد برنامه مدیریت حوادث هستند.
سامانه فرماندهی حادثه (ICS)
در طرح جامع مدیریت بحران شهر تهران برای آنکه مشخص شود چگونه باید هنگام
وقوع یک حادثه، امدادگران و نیز خدمات رسانان وارد عملیات شوند و چه شیوه
مدیریتی باید اعمال شود، سامانه فرماندهی حادثه(ICS) براساس تجربه جهانی
برخی کشورهای آمریکایی و اروپایی و براساس ساختار تشکیلاتی کشور طراحی شده
است. بنابراین ساختار مورد استفاده در مانور مدیریت بحران، سامانه فرماندهی
حادثه می باشد که سازمان های مسئول با استفاده از برنامه های عملیاتی خود
نسبت به پیاده کردن آن اقدام می نمایند. ویژگی این ساختار آن است که براساس
اصولی بنا شده است که طی آن اطمینان از به کارگیری موثر منابع حاصل می شود
و از سوی دیگر اختلالات در سیاستگذاری ها و عملیات سازمان های پاسخگو را
کاهش می دهد. این اصول باید برای هر نوع بحران و در هر سطحی در تمام سازمان
های مسئول به کار گرفته می شود. اصول سامانه فرماندهی حادثه عبارتند از:
زبان مشترک، ساختار مشترک و یکسان، سازماندهی با الگوی مشخص، اصالت کار،
سیستم ارتباطی منسجم، طرح های عملیاتی حادثه به شکل متمرکز، حوزه مدیریتی
قابل کنترل، اماکن و پایگاه های مشخص، مدیریت جامع منابع و سیستم فرماندهی
واحد.
مدیریت بحران شهر تهران به 24 بخش (امور) طبقه بندی شده است. لذا هر
سازمان باید با توجه به این که همکار یا پشتیبان کدامیک از امور است، خود
را با سلسله مراتب سامانه فرماندهی حادثه سازمان مسئول مربوطه هماهنگ
نماید.
|