کم کاري تيروئيد يا هيپوتيروئيديسم

 

الف : کم کاري تيروئيد مادرزادي

ب : کم کاري تيروئيد با علت خود ايمني

پ : کم کاري اکتسابي

  • کمبود يد شايعترين علت کم کاري تيروئيد در سطح جهان است .

  • در مناطقي که فراواني يد وجود دارد بيماريهاي خودايمني و دخالت طبي شايعترين علت کم کاري تيروئيد است.

الف - کم کاري تيروئيد مادرزادي

ميزان بروز اين بيماري يک در ۳۰۰۰ تا ۴۰۰۰ تولد زنده است .

علائم باليني : در دختران بيشتر از پسران است .

  • وزن و قد هنگام تولد طبيعي است اما دور سر مقداري بزرگتر از نرمال است .

  • زردي طول کشيده در نوزاد از علائم اوليه مي باشد .

  • اختلال در شيرخوردن بصورت سرفه ناگهاني

  • اختلال تنفس بصورت حملات آپنه ، گرفتگي بيني و بزرگي زبان .

  • گريه کم و خواب زياد

  • کاهش اشتها

  • يبوست

  • بزرگي شکم

  • فتق نافي

  • کاهش دماي بدن زير ۳۵ درجه سانتيگراد و سردي پوست

  • ادم اندام تحتاني و دستگاه تناسلي

  • بزرگي قلب ، سوفل قلبي و مايع دور قلب

  • کم خوني

  • کاهش در رشد عقلاني و رشد جسماني

  • بزرگي ملاج جلويي و عقبي روي سر

  • پف آلوده بودن پلکها

  • پوست خشک و پوسته دار

  • بي حالي و تأخير در يادگيري نشستن و ايستادن

  • صداي خشن و تأخير شروع تکلم

تشخيص :

  • آزمايش هورمونهاي تيروئيد

  • عکسبرداري از استخوانها و تأخير سن استخواني

* عوارض کم کاري مادرزادي تيروئيد کدامند ؟

رشد و تکامل مغز تا حدود ۳ سالگي ادامه دارد . به همين دليل کم کاري مادرزادي تيروئيد باعث عوارض جبران ناپذيري بر رشد و تکامل مغز و اعصاب مرکزي مي شود . رشد طولي و قد نوزاد نيز تحت تأثير اين بيماري قرار گرفته و کند خواهد شد . در نتيجه اين بيماري با عوارضي نظير: عقب ماندگي ذهني ، کوتاهي قد و کاهش شنوائي همراه است . با توجه به اينکه اين عوارض در صورت عدم تشخيص زودرس و عدم شروع بموقع جبران ناپذير هستند . لذا غربالگري نوزادان در سنين ۳-۵ روز بعد از تولد از اهميت بسيار زيادي برخوردار است . درمان بموقع و صحيح از بروز عوارض اين بيماري جلوگيري مي کند .

درمان:

  • درمان هورموني تحت نظر پزشک

* آيا درمان از بروز عقب ماندگي ذهني در نوزاد مبتلا جلوگيري ميکند ؟

بله ، خوشبختانه شروع درمان به موقع ( قبل از ۲۸ روزه گي نوزاد ) از بروز عقب ماندگي ذهني در نوزاد مبتلا به بيماري کم کاري مادرزادي تيروئيد جلوگيري مي کند .

* آيا مصرف به موقع و درست دارو مي تواند از بروز عقب ماندگي ذهني در نوزاد مبتلا به کم کاري تيروئيد جلوگيري کند؟

بله ، مصرف دارو بايد طبق دستور پزشک باشد و تمام توصيه هاي هنگام مصرف قرص رعايت شود .

توجه داشته باشيد که نبايد به توصيه اطرافيان مقدار قرص را تغيير داد

پس با مصرف به موقع و درست قرص لووتيروکسين مي توان علاوه بر جلوگيري از عقب ماندگي ذهني از کوتاهي قد و عوارض ديگر اين بيماري جلوگيري کرد ؟

* نحوه مصرف داروي لووتيروکسين چگونه است ؟

داروي لووتيروکسين به صورت قرص وجود دارد و مقدار مصرفي آن را پزشک معالج تعيين مي کند . مقدار قرص تجويز شده بايد ضمن رعايت دقيق دستورات مصرف شود .

روش مصرف : مقدار قرص تجويز شده ، در شيرمادر و يا آب حل شده و به نوزاد خورانده شود ، نوزاد بايد يک ساعت قبل از مصرف قرص تا يکساعت بعد از آن چيزي نخورد .

* آيا قرص لووتيروکسين با داروهاي ديگر تداخل دارد ؟

قطره آهن و مولتي ويتامين نبايد همزمان با قرص لووتيروکسين مصرف شوند . بايد بين مصرف اين داروها و مصرف قرص لووتيروکسين حداقل ۱۲ ساعت فاصله باشد .

آيا مصرف همزمان شيرهاي داراي ترکيبات سويا ( مثل ايزوميل ) همزمان با قرص لووتيروکسين بلامانع است ؟

مصرف همزمان شيرهايي داراي ترکيبات سويا ( مثل ايزوميل ) با قرص لووتيروکسين ، مي تواند جذب لووتيروکسين را مختل نمايد . به همين دليل فاصله حداقل يک ساعت قبل و بعد از مصرف را بايد رعايت کرد .

* آيا انجام آزمايشهاي هورمون تيروئيد بطور مکرر ضروري است ؟

بله ، کودک مبتلا به کم کاري تيروئيد بايد طبق دستورالعمل زير مورد آزمايش قرار گيرد .

  • ۲و۴  هفته بعد از شروع  درمان

  • هر ۱ ماه در طول ۶ ماه اول زندگي

  • هر ۲ ماه در طول ۶ ماه دوم زندگي

  • هر ۳ ماه بين سنين ۱۲ تا ۳۶ ماهگي

  • هر ۶ ماه بعد از ۳۶ ماهگي ( در صورت ابتلا به کم کاري مادرزادي تيروئيد دائمي )

انجام آزمايشها براي اطلاع از کافي بودن مقدار قرص لووتيروکسين لازم است و با توجه به نتايج آزمايشها ، مقدار قرص لووتيروکسين مصرفي توسط پزشک تعيين مي شود .

* مصرف قرص لووتيروکسين در نوزاد مبتلا به کم کاري تيروئيد ، تا چه وقت ادامه دارد ؟

فقط به دستور پزشک ، قرص لووتيروکسين ، کم ، زياد و يا قطع شود . معمولاً مصرف قرص لووتيروکسين بايد تا ۳ سالگي کودک ادامه يابد . سپس پزشک دارو  را قطع کرده و پس از ۴ هفته آزمايش هورموني تيروئيد انجام مي شود . سپس با توجه به جواب آزمايش ، پزشک تشخيص مي دهد که کودک ديگر نيازي به دارو نداردو يا بايد تا پايان عمر قرص لووتيروکسين مصرف کند .

 

ب : کم کاري تيروئيد با علت خود ايمني

ميزان بروز آن ۴ در هزار نفر زن ، يک در هزار مرد و سن بروز آن حدود ۶۰ سالگي است .

علائم کلينيکي :

  • خشکي پوست

  •  کاهش تعريق

  •  تورم در تمام پوست بدن

  • صورت پف آلود همراه با تورم دور چشم

  • زردي و کم خوني

  • عدم رشد ناخن

  • موي کم پشت ، خشک و شکننده و نهايتآً تاسي سر

  • کم پشت شدن يک سوم خارجي ابروها

  • يبوست

  • افزايش وزن

  • کاهش ضربان قلب

  • کاهش فشار خون

  • سردي اندامها

  • کري پيشرونده

  • اختلال در تنفس

  • اختلال در خواب

  • اختلال در حافظه و تمرکز حواس

  • اختلال در راه رفتن

  • صداي خشن

تشخيص

  • آزمايش هورموني تيروئيد

  • نمونه برداري از تيروئيد

درمان :

  •  درمان هورموني تحت نظر پزشک

پ : کم کاري اکتسابي :

بيشترين علت آن بدليل مصرف داروهاي حاوي يد مي باشد .

Valid HTML 4.01!