کم خونی کمبود G6PD

gene-g6pd

تعريف ؛

کمبود فعاليت آنزيم G6PD ( گلوکز - ۶ - فسفات - دهيدروژناز ) يکي از مهمترين اختلالات متابوليسم کربوهيدرات ها است که توسط ژن وابسته به جنس بر روي کروموزم X ، جمعيتي قريب به ۲۰۰ ميليون نفر را در برگرفته است . و اين يکي از بيماريهاي ارثي شايع مي باشد و زماني که فرد در معرض استرس ، عفونت يا داروهاي خاص قرار مي گيرد منجر به تجزيه  گلبولهاي قرمز خون مي شود .

شيوع : شيوع کمبود شديد و نسبتاً شديد G6PD  در نوزادان پسر در مقايسه با نوزادان دختر بيشتر است .

يکي از علتهاي معمول در ايجاد يرقان نوزادان ، کمبود G6PD است که بيشترين شيوع را در کشورهاي آسيايي و مخصوصاً منطقه جنوب شرقي آسيا دارد .

اکثر پژوهشگران توصيه مي کنند کليه نوزادان بلافاصله بعد از تولد از نظر کمبود G6PD آزمايش شوند .

علائم و نشانه ها :

  1. خستگي

  2. رنگ پريدگي

  3. کوتاهي تنفس

  4. ضربان سريع قلب

  5. رنگ زرد پوست ( يرقان )

  6. ادرار تيره

  7. کبد بزرگ

عوامل خطرساز :

کمبود G6PD يک بيماري وابسته به کروموزم هاي جنسي و مغلوب مي باشد که اثر اوليه آن کاهش G6PD در گلبولهاي قرمز است و در نتيجه گلبولهاي قرمز تخريب مي شوند . اثر نهائي بيماري ايجاد کم خوني مي باشد .

افراد مبتلا به اين بيماري بطور معمول کم خون نبوده و علائم بيماري را نشان نمي دهند . تا زمانيکه گلبولهاي قرمز در معرض يک عامل اکسيدان و يا استرس قرار گيرد.

عوارض :

بيماريهايي که در هفته اول تولد در نوزادان بصورت يرقان هموليتيکي حاد با عوارض وخيمي چون کرن ايکتروس با از دست دادن شنوايي و عقب افتادگي ايجاد مي شوند همگي ممکن است در اثر کمبود فعاليت برخي آنزيم ها مخصوصاً G6PD بوجود آيد و به خاطر عدم آگاهي خانواده ها مخصوصاً مادران از وجود کمبود فعاليت آنزيم G6PD در فرزندانشان ممکن است اطفال آنها در معرض برخي از عوامل اکسيدان از قبيل آسپرين ، سولفاميدها و داروهاي ضدمالاريا مخصوصاً در نقاطي که هنوز مالاريا در آنجا کاملاً ريشه کن نشده است قرار گيرند و همچنين باقلاي سبز که معمولاً در فصل بهار به فراواني يافت مي شود مشکلات زيادي را بوجود آورد . شدت فلوئورسانس در خون افراد سالم زياد و در خون بيماران مبتلا به نقص آنزيم G6PD کم و يا صفر مي باشد .

معمولاً نتيجه هر حمله بهبودي خودبه خود است .

بندرت نارسايي کليه يا مرگ بدنبال حمله حاد رخ مي دهد .

راههاي پيشگيري :

  1. بيماران مبتلا به G6PD بايد بطور اکيد از عواملي که باعث تشديد علائم مي شوند بخصوص داروها اجتناب کنند .

  2. مشاوره ژنتيک در مورد حاملين و بيماران لازم است .

  3. کليه نوزادان در تمام کشورها مخصوصاً در استانهاي ساحلي مورد آزمايش کمبود G6PD قرار گيرند .

  4. آگاه سازي جامعه از طريق رسانه هاي گروهي در خصوص خودداري از مصرف داروهاي اکسيدکننده و باقلاي سبز بعمل آيد .

  5. آموزش ويژه کارکنان بهداشتي - درماني براي آشنايي با علائم اوليه بيماري و شناسايي به موقع آن انجام گيرد .

درمان :

اگر علت حمله بيماري عفونت باشد بايد درمان شود و اگر علت يک داروست بايد مصرف آن قطع شود .

Valid HTML 4.01!