Environment Day

تحت تعقيب :

درياها و اقيانوسها ، مرده يا زنده ؟

روز جهاني محيط زيست که هر ساله در پانزدهم خرداد برابر با پنجم ژوئن برگزار مي شود يکي از اصلي ترين راههائي است که ازطريق آن سازمان ملل اقدام به افزايش آگاهي بين المللي در مورد محيط زيست کرده و همچنين توجه به عملکرد سياستمداران را در مورد محيط زيست افزايش مي دهد .

شعار روز جهاني محيط زيست براي سال ۲۰۰۴ اين است . تحت تعقيب ؛ درياها و اقيانوسها مرده يا زنده ؟ اين شعار نشانگر اين نکته است که ما بايد براي نحوه برخورد و تعامل با درياها و اقيانوس هاي کره زمين راهي را انتخاب کنيم . همچنين اين شعار از همه ما مي خواهد که کاري انجام دهيم . آيا ما درياها و اقيانوسها را سالم و زنده يا آلوده و مرده مي خواهيم ؟

پنجاه حقيقت اساسي در مورد درياها و اقيانوسها

اقيانوسها ۷۰ درصد سطح کره زمين را مي پوشاند .
بيش از ۹۰ درصد حجم زنده کره زمين در اقيانوسها قرار دارد .
۸۰ درصد تمام آلودگي هاي اقيانوسها و درياها از فعاليت هاي قسمت خاکي کره زمين منشاء مي گيرد .
۴۰ درصد آلودگي جهان در محدوده ۶۰ کيلومتري ساحل وجود دارد .
سه چهارم شهرهاي فوق العاده بزرگ دنيا کنار درياها هستند .
تا سال ۲۰۱۰ ، ۸۰ درصد مردم در محدوده ۱۰۰ کيلومتري ساحل زندگي خواهند کرد .
بيماري و مرگ بعلت آلودگي آبهاي ساحلي سالانه ۸/۱۲ ميليون دلار به اقتصاد جهاني صدمه مي زند . اثر اقتصادي سالانه هپاتيت بعلت غذاهاي دريايي به تنهائي ۲/۷ ميليون دلار است .
ضايعات پلاستيک ، سالانه يک ميليون پرنده دريائي ، ۱۰۰ هزار پستاندار دريائي و تعداد بي شماري ماهي را از بين مي برد .
موجودات دريائي کشته شده توسط پلاستيک تجزيه مي شوند ، ولي پلاستيک تجزيه نمي شود . پلاستيک در اکوسيستم باقي مانده و بارها و بارها باعث مرگ مي شود .
تکثير مضر جلبک هاي دريائي بعلت افزايش مواد مغذي عمدتاً ناشي از نيتروژن کودهاي کشاورزي تقريباً ۱۵۰ ناحيه مرده بدون اکسيژن در سواحل کشورهاي مختلف ايجاد کرده است که اين نواحي از يک تا هفتاد هزار کيلومتر مربع وسعت دارند .
تقريباً سالانه ۲۱ ميليون بشکه نفت ناشي از شسته شدن خيابانها ، خروجي کارخانه ها و صدمات مخازن کشتي ها به داخل اقيانوسها ريخته مي شود .
در طي دهه گذشته بطور متوسط ساليانه ۶۰۰۰۰۰ بشکه نفت بطور اتفاقي از کشتي ها بيرون ريخته شده است .
تانکرهاي نفت کش ۶۰ درصد ( تقريباً ۲۰۰۰ ميليون تن ) نفت مصرفي دنيا را حمل مي کنند .
بيش از ۹۰ درصد کالاهاي تجارت شده بين کشورها از طريق دريا منتقل مي شوند .
سالانه ۱۰ بيليون تن آب مخازن کشتي ها در تمامي کره زمين به آبهاي اقيانوس ها ريخته مي شود .
آب مخازن کشتي ها اغلب داراي گونه هائي از جانوران است که مي توانند در محيط جديد تکثير يافته و به گونه هاي بومي و محيط زيست طبيعي صدمه بزنند .
آلودگي محيط ، گونه هاي خارجي و تغيير ساکنين دريائي در سواحل يک تهديد رو به رشد براي اکوسيستم هاي مهم دريائي محسوب مي شود .
تپه هاي مرجاني گرمسيري در سواحل ۱۰۹ کشور وجود دارند که اکثريت آنها از کشورهاي توسعه نيافته هستند . تجزيه و نابودي قابل توجه اين تپه ها در ۹۳ کشور مشاهده شده است .
اگر چه تپه هاي مرجاني کمتر از نيم درصد کف اقيانوس را تشکيل مي دهند ولي با اينحال تخمين زده مي شود که بيش از ۹۰ درصد گونه هاي دريائي بطور مستقيم يا غيرمستقيم به آنها وابستگي دارند .
تقريباً ۴ هزار گونه ماهي در تپه هاي مرجاني در سراسر دنيا وجود دارند که تقريباً يک چهارم تمام گونه هاي ماهي هاي دريا را شامل مي شوند .
بزرگترين تپه مرجاني که ۲۰۰۰ کيلومتر طول دارد بزرگترين ساختمان زنده روي کره زمين است اين تپه از کره ماه قابل مشاهده است .
تپه هاي مرجاني نقش محافظت از انسانها در طول سواحل از صدمه ناشي از موج و طوفان را بعهده دارند . اين تپه ها به شکل يک حائل مابين اقيانوس و جوامع زنده نزديک ساحل عمل مي کنند .
تقريباً ۶۰ درصد تپه هاي مرجاني باقي مانده روي زمين در سه دهه آينده در معرض خطر نابودي هستند.
علل اصلي کاهش تپه هاي مرجاني عبارتند از گسترش سواحل ، رسوبات ، ماهيگيري مخرب ، آلودگي ، توريسم و گرم شدن کره زمين .
تغييرات آب و هوائي مي تواند باعث تخريب اکثريت تپه هاي مرجاني کره زمين شود .
سطح آب درياها در ۱۰۰ ساله اخير بطور متوسط ۱۰ تا ۲۵ سانتيمتر بالا آمده است . اگر تمام يخ هاي کره زمين ذوب شوند . سطح اقيانوسها ۶۶ متر بالا خواهد آمد .
۶۰ درصد خط ساحلي اقيانوس آرام و ۳۵ درصد خطوط ساحلي اقيانوس اطلس به ميزان ساليانه يک متر عقب نشيني مي کند .
پديده از دست رفتن رنگ مرجانها يک خطر عمده براي سلامتي آنها محسوب مي شود . در سال ۱۹۹۸ ، ۷۵ درصد مرجانهاي کره زمين تحت تأثير اين پديده قرار گرفتند و ۱۶ درصد آنها از بين رفتند .
براساس يک طرح تا سال ۲۰۰۴ ارزيابي موجودات دريائي و تا سال ۲۰۱۲ گسترش نواحي محافظت شده حيات در درياها انجام خواهد شد .
کمتر از نيم درصد جانوران دريائي تحت محافظت قرار گرفته اند . اين عدد در مورد جانوران خشکي ۵/۱۱ درصد است .
درياهاي آزاد ( نواحي ماوراي حاکميت کشورها ) تقريباً ۵۰ درصد سطح کره زمين را مي پوشانند اين نواحي کمتر از ساير مناطق کره زمين محافظت شده اند .
اگر چه معاهداتي وجود دارند که از بعضي از گونه هاي دريائي مثل نهنگ ها محافظت مي کنند ولي نواحي محافظت شده اي در درياهاي آزاد وجود ندارد .
مطالعات نشان داده اند که محافظت از موجودات مهم دريا مثل مرجانهاي آب سرد و آب گرم و گياهان دريائي مي تواند به ميزان قابل ملاحظه اي کميت و اندازه ماهي ها را تغيير داده که اين نکته به نفع ماهيگيران مي باشد .
۹۰ درصد زنان و مردان ماهيگير دنيا به شکل محلي و با تعداد کم کار مي کنند و تقريباً نيمي از ماهي هاي صيد شده در کره زمين محصول کار آنان است .
۹۵ درصد صيد ماهي دنيا ( ۸۰ ميليون تن ) از آب هاي نزديک ساحل است .
بيش از ۵/۳ ميليارد نفر وابسته به اقيانوس بعنوان منبع اوليه غذاي خود هستند . در ۲۰ سال آينده اين عدد به دو برابر يعني ۷ ميليارد نفر خواهد رسيد .
جوامع ماهيگيري صنعتي که نيمي از ماهي دنيا را صيد مي کنند زندگي خود را بطور فزاينده اي از طرف ناوگانهاي تجاري ماهيگيري غيرقانوني در معرض خطر مي بينند .
بيش از ۷۰ درصد ذخاير ماهي دنيا به حد بحراني خود رسيده اند .
تجمعات بزرگ ماهي ها مثل ماهي تن واره ماهي در قرن اخير بيش از ۹۰ درصد کاهش يافته اند .
دولت ها توافق کرده اند که در صورت امکان تا قبل از سال ۲۰۱۵ ذخاير ماهي کاهش يافته را به ميزاني که باعث حداکثر تداوم شود حفظ کرده و يا افزايش دهند .
برمبناي موافقت نامه فوق الذکر روش هاي ماهيگيري تخريبي حذف شده و ماهيگيري غيرقانوني و گزارش نشده متوقف خواهد شد .
يارانه هاي دولتي ( ۱۵ تا ۲۰ ميليارد دلار ساليانه ) تقريباً ۲۰ درصد درآمد صنعت ماهيگيري در دنيا را شامل مي شود که نتيجه آن افزايش ظرفيت ماهيگيري و تشويق به ماهيگيري بيش از حد مي باشد .
روش هاي ماهيگيري تخريبي صدها هزار گونه ماهي را سالانه نابود کرده و باعث نابودي گونه هاي زندگي زير دريا مي شود .
سالانه ماهيگيري غيرقانوني باعث کشته شدن بيش از ۳۰۰۰۰۰ هزار مرغ دريائي من جمله ۱۰۰ هزار آلباتروس مي شود .
سالانه ۱۰۰ ميليون کوسه بخاطر باله و گوشتشان کشته مي شوند . باله جهت سوپ باله کوسه استفاده مي شود . شکارچيان کوسه ها را صيد کرده و در حاليکه آنها زنده هستند باله آنها را کنده و آنها را بداخل اقيانوس برمي گردانند . جائيکه کوسه ها غرق شده و يا اينکه در اثر خونريزي مي ميرند .
صيد غيراختياري بعلت استفاده از وسايل غيرماهيگيري سالانه بالغ بر ۲۰ ميليون تن مي شود .
سير صيد غيراختياري سالانه نهنگ هاي کوچک و دلفين ها به تنهائي حدود ۳۰۰۰۰۰ مورد تخمين زده مي شود .
صيد ميگو تقريباً ۲ درصد غذاهاي حاصل از دريا را شامل مي شود در حاليکه يک سوم صيدهاي غيراختياري نيز به همين دليل رخ مي دهد . اين نسبت در صيد ميگو از ۵ به ۱ در نواحي معتدل تا ۱۰ به ۱ در نواحي گرمسيري مي باشد .
پرورش ميگو نيز بسيار مخرب است . پرورش ميگو باعث آلودگي شيميائي آبها شده و مسئول تخريب يک چهارم گياهان دريائي در دنيا است .
گياهان دريائي محل زندگي و تغذيه ۸۵ درصد گونه هاي تجاري ماهي در نواحي گرمسيري مي باشد .