|
جمع آوري ودفع بهداشتي مواد زائد در زمان بروز بلايا
* جمع آوري و دفع بهداشتي فضولات جامد * جمع آوري و دفع بهداشتي فاضلاب * مبارزه با حشرات و جانوران موذي دفن ناصحيح مواد زائد بلافاصله پس از بلايا امر عادي است . چنانچه اقدامات عاجل جهت فراهم نمودن امکانات و فنون در جمع آوري و دفع اصولي مواد زائد مانند زباله هاي خانگي يا بيمارستاني و فاضلاب انجام نگيرد ، مشکلات جدي بهداشتي زير بر معضلات بلا نيز اضافه خواهد شد .
* جمع آوري و دفع بهداشتي فضولات جامد فضولات جامد شامل مدفوع انساني ، حيواني ( احشام ) ، زباله هاي خانگي و بيمارستاني و نخاله هاي ساختماني مي باشد که جمع آوري و دفع در هر مورد طبق روش و استاندارد خاص انجام مي شود . الف - مناطق شهري اگر محل وقوع بلا ، شهر مي باشد و قبلاً از سيستم خدمات جمع آوري و دفع صحيح زباله برخوردار بوده است يا منطقه وقوع بلا نزديک به محلي است که داراي تشکيلات شهري است ، بايد در جهت احياء سيستم اوليه يا گسترش آن تلاش نمود . در اين راستا لازم است ، قبلاً مقدار توليد روزانه زباله و بر اساس آن دفعات جمع آوري ، تعداد نيروي انساني و طريقه دفع ان مشخص گردد . ب - در اردوگاه و سرپنا ه هاي موقتي در صورتي که شهر در اثر بلايا مخروبه شده باشد و براي سکونت محل ناامني تشخيص داده شود . معمولاً بازماندگان به پناهگاههاي موقت و امن انتقال داده مي شوند . بسته به مدت زماني که براي استفاده از سرپناه پيش بيني شده است بايد تدابير مناسبي از ايجاد تسهيلات جمع آوري و دفع مواد زائد اعمال نمود . در طراحي و برنامه ريزي جهت جمع آوري و دفع مدفوع يا احدات هر نوع سيستمي بايد همواره دو عامل فيزيکي مثل جنس خاک و نفوذ پذيري زمين منطقه ، وفور آب ، ريزش باران ، زه کشي ، وضعيت هوا مثل سرما يا گرما و عامل اجتماعي مانند روش هاي مرسوم فرهنگي - بهداشتي در هر جامعه مد نظر قرار گيرد . ۱ - سطح و شيب زمين براي احداث توالت طوري انتخاب شود که نه در محل آبگير و نه بالا دست محل سکونت باشد که روان شدن آب هاي سطحي در مواقع بارندگي باعث آلودگي محيط گردد . ۲ - اگر فضاي مناسب در اختيار است جاي يک محوطه محصور با فاصله مناسب از محل زندگي ( سرپناه ها )براي احداث توالت در نظر گرفته شود . ۳ - جهت برآورد هزينه احداث و رعايت استاندارد بهداشتي ، توصيه مي شود براي هر ۲۰ نفر يک توالت محاسبه و پيش بيني شود . ۴ - حداقل فاصله توالت از محل سکونت ۶ متر و از مراکز بهداشتي درماني و محل غذاخوري بيش از ۱۵ متر و ترجيحاً ۳۰ متر با چاه آب و منبع تأمين آب آشاميدني از محل اقامت افراد بيش از ۵۰ متر نباشد . * توالت هاي سيستم خشک : سيستم هاي خشک ، بايد سوراخ نشيمن گاه توالت ، تا حد امکان تنگ انتخاب شود و براي پوشش آن از يک سرپوش استفاده گردد . انواع خشک شامل توالت هاي شياري کم عمق ، شياري عميق و چاه ه دار مي باشند . توالت هاي شياري کم عمق - اين نوع توالت بسيار ساده و با بيل و کلنگ قابل حفر مي باشند که براي مدت چند روز قابل استفاده هستند . نحوه استفاده از آن ، حفر شيارهاي با عمق و عرض حدود ۳۰ در ۱۰۰ سانتي متر است که طول شيار را براي هر ۱۰۰ نفر ۵/۳ متر حفر مي نمايند پس از پر شدن شيار را با خاکي که حفر نموده ايم مجدداً تا ۳۰ سانتي متر بالاتر از سطح ، زمين مي پوشانيم . توالت هاي شياري عميق - اين مسترح با حفر شيارهاي عميق ۲۰ و عرض ۱۰۰ سانتي متر قابل احداث مي کنند .طول شيار را براي هر ۱۰۰ نفر بايد ۵/۲ متر در نظر گرفت . توالت چاه دار - متداول ترين نوع دفن مدفوع توالت چاه دار مي باشد . توالت هاي متحرک - اين نوع توالت عبارتند از از توالت هايي مجهز به مخزن هايي که بر روي يک کاميون يا واگن نصب شده و معمولاً در شرايطي که سطح آب هاي زيرزمين بالاست و يا حفر زمين غيرممکن مي باشد استفاده مي شود . توالت هاي سيستم آبي شامل دو نوع توالت آبگير و آبي مي باشند . نوع آبگير - مخزن به سيفون و يک نشيمن گاه بتني متصل است که در لگنچه تعبيه شده و نياز به زمين هاي قابل نفوذ براي زهکش دارند . نوع آبي - مجهز به مخزن آب سيستميک و نشيمن گاه مي باشد و يک لوله آويز از انتهاي سوراخ نشيمنگاه در آب مخزن فرو رفته است و مدفوع از درون لوله مزبور به داخل افق آب هدايت مي شود تا در آنجا تحت تجزيه غيرهوازي قرار گيرد . توالت هاي آبي حداقل به يک مخزن هزار ليتري نياز دارند تا هر از چندگاه که لجن فعل و انفعال شده که به ۴/۱ حجم اوليه خود تقليل يافت و در ته مخزن انباشته شد بايد تخليه شود . اگر فضولات حيواني در فضاي باز تلنبار شوند محل مناسبي براي جلب و زاد و ولد حشرات و مگس مي باشد . جهت رفع اين مشکل بهداشتي مي توان اين فضولات را در گودال هايي با کف بتوني و ديوار سيماني جمع آوري نمود . تا روزانه تخليه و شستشو گردند سپس اين فضولات حيواني را بايد مانند زباله ، به شيار انتقال و دفن نمود ، تا پس از ۴ الي ۶ ماه جهت کود قابل استفاده شوند . * زباله : زباله در اردوگاهها عمدتاً به صورت زباله خانگي ، پس مانده هاي غذايي ، زباله بيمارستاني مي باشند که براي نگهداري ، جمع آوري و دفع آن ضوابط بهداشتي خاص معمول مي گردد . نگهداري - براي نگهداري زباله در محل توليد بايد ظروف از جنس فلز يا پلاستيک در دار و قابل شستشو با ظرفيت حداقل ۵۰ ليتر استفاده گردد . جمع آوري - جمع اوري زباله از ظروف نگهداري بايد بطور مرتب و در صورت امکان زباله هاي بيمارستاني و پس ماندهاي غذايي بهتر است هر روز انجام شود . دفع - ارزان ترين و مناسبترين روش دفع بهداشتي ، تخليه زباله در گودال ها و اراضي پست يا سوزاندن يا دفن زباله مي باشد . دفن - در اين روش شياري به عرض ۵/۱ متر و عمق ۲ متر حفر مي شود و در پايان هر روز که زباله ها توسط کاميون تخليه گرديدند روي زباله ها بوسيله بولدوزر به ضخامت ۲۰ تا ۳۰ سانتي متر با خاک پوشانده مي شود که پس از ۴ تا ۶ ماه مي توان محتويات شيار را تخليه و بعنوان کود در مزارع استفاده نمود . دفع زباله به هر طريق تلمبار نمودن يا سوزاندن يا دفع در گودال هاي پست زمين ، بايد به طريقي انجام شود که زمين مورد نظر : ۱ - از محل مسکوني و انبار مواد غذائي فاصله مناسب ( حداقل ده کيلومتر فاصله ) داشته باشد . ۲ - جهت تردد کاميون حمل زباله ، به جاده هاي اصلي دسترسي داشته باشد . ۳ - به منظور پيشگيري از جاري شدن روان آب ها ، هنگام بارندگي ها در پايين دست آن محل مسکوني يا رودخانه و چاه آب نباشد . ۴ - براي جلوگيري از انتشار بو و ذرات معلق زباله به منطقه مسکوني محل دفع خلاف جهت بادهاي موسمي واقع شود . ۵ - اطراف محل دفع زباله در جهت منطقه مسکوني و جاده ، توري سيمي ( فنس ) نصب شود تا مانع پراکنده شدن کاغذ ، پلاستيک و مواد معلق توسط باد گردد . * جمع آوري و دفع بهداشتي فاضلاب بهنگام وقوع برخي بلايا مانند زلزله يا رانش زمين و لغزش گسل ها يا سيل و ... معمولاً با شکستگي سيستم شبکه جمع آوري فاضلاب يا اختلال در کار تأسيسات تصفيه و تلمبه خانه روبرو مي شويم . گاهي حوادث غير مترقبه صنعتي مثل ورود مواد شيميايي و سمي بداخل شبکه فاضلاب نيز مي تواند باعث اختلال در سيستم بيولوژيک تصفيه خانه گردد . بنابراين اقدامات به جا و مناسب عبارتند از : الف - در مناطق شهري
* مبارزه با حشرات و جانوران موذي معمولاً پس از وقوع بلايا و تخريب شهرها ، زندگي در شرايط اردو در سرپناه هاي موقتي به گونه اي است که ريخت و پاش زباله و پس مانده هاي غذايي و لاشه حيوانات موجب جلب و تکثير حشرات و جانوران موذي مي گردد و اين امر مي تواند معضلات جدي و گسترده براي جامعه بلازده ايجاد نمايد . جدول انتقال بيماريهاي توسط حشرات و جانوران موذي
|
