|
ماده
۴: عمل حركت دادن مهره ها |
4-1
. هر حركت را بايد فقط با يك
دست انجام داد.
4-2
. بازيكنى كه نوبت حركت اوست مى
تواند يك يا چند مهره را در مربعهاى آنها مرتب كند، مشروط به اينكه ابتدا قصد
خود را بيان دارد (مثلاً با گفتن "ژادوب
[jadoube]
يا
"آى
اجست" [Iadjust]
)
4-3
. به جز آنچه در ماده ۴ـ۲ آمده
است، اگر بازيكنى كه نوبت اوست، عمداً در صفحه شطرنج:
(الف) يك يا چند مهره خود را لمس
كند، بايد اولين مهره لمس شده اى را كه مى توان حركت داد حركت بدهد، يا
(ب) يك يا چند مهره حريف را لمس
كند، بايد اولين مهره لمس شده اى را كه مى توان گرفت بگيرد، يا
(ج) يك مهره از هر رنگ (مهره خود
يا حريف) را لمس كند، بايد مهره حريف را با مهره خود بگيرد، يا اگر اين عمل
قانونى نبود، اولين مهره لمس شده اى را كه مى توان حركت داد يا گرفت حركت بدهد
يا بگيرد. اگر قابل تشخيص نباشد كه مهره خودى اول لمس شده است يا مهره حريف،
مهره بازيكن را بايد لمس شده قبل از مهره حريفش به حساب آورد.
۴ـ۴. (الف) اگر بازيكنى عمداً
شاه و رخ خود را لمس كند، بايد در آن جناح قلعه برود، به شرطى كه اين كار
قانونى باشد.
(ب ) اگر بازيكنى عمداً رخى را
لمس كند و سپس شاه خود را لمس كند، مجاز نيست در آن نوبت در آن جناح قلعه برود
و موقعيت مشمول ماده
4-3 (الف) خواهد بود.
(ج) اگر بازيكنى به قصد قلعه
رفتن شاه را لمس كند يا همزمان شاه و رخ را لمس كند ولى قلعه رفتن در آن جناح
غير قانونى باشد، بازيكن بايد حركتى قانونى با شاه خود انجام دهد كه ممكن است
شامل قلعه رفتن در جناح ديگر نيز باشد. اگر شاه اصلاً حركت قانونى نداشته
باشد، بازيكن مختار است هر حركتى كه قانونى با شد انجام دهد.
۵ـ۴. اگر هيچ كدام از مهره هاى
لمس شده را نتوان حركت داد يا گرفت، بازيكن مى تواند هر حركتى كه قانونى باشد
انجام دهد.
4-6 .
با زيكن به محض آنكه
عمداً مهره اى را لمس كند، حق اعتراض به تخطى حريف از هر يك از مواد اين
قوانين را از دست مىدهد.
۷ـ۴.
وقتى مهره اى، به عنوان حركتى قانونى يا بخشى از حركتى قانونى، در مربعى رها
شود، ديگر نمى توان آن را به مربع ديگرى حركت داد. حركت موقعى انجام شده محسوب
مىشود كه تمامى شروط مقتضى ماده ۳ تأمين شده باشد.
5-1. (الف) بازيكنى كه با حركت قانونى، شاه حريف را كيش و مات كرده باشد، بازى
را برده است. بازى بلافاصله به اتمام مى رسد، به شرطى كه حركتى که موجب
پوزيسيون كيش و مات شده است قانونى باشد.
(ب) بازيكن كه حريفش اعلام كند تسليم شده
]يا
واگذار كرده
[ است بازى را برده است. بازى بلافاصله به اتمام مى رسد.
5-2. (الف) وقتى بازيكنى كه نوبت اوست هيچ حركت قانونى نداشته باشد و شاهش نيز
در معرض كيش نباشد، بازى مساوى است. مىگويند بازى "پات" شده است. بازى
بلافاصله به اتمام مى رسد، به شرطى كه حركتى كه موجب پوزيسيون پات شده است
قانونى باشد.
(ب) هرگاه پوزيسيونى پديدار شود كه در آن هيچيك از دو بازيكن نتواند با
سلسله حركتهاى قانونى حريف را كيش و مات كنند، بازى مساوى است. مىگويند بازى
به "پوزيسيون مرده" رسيده است. بازى بلافاصله به اتمام مىرسد، به شرطى كه
حركتى كه موجب اين پوزيسيون شد ه است، قانونى باشد.
(ج) با توافق دو بازيكن در حين بازى، بازى مساوى مىشود. بازى بلافاصله به
اتمام مى
رسد. (نگاه كنيد
به ماده ۹ـ۱)
(د) اگر پوزيسيون يكسانى بخواهد حداقل براى سومين بار در صفحه شطرنج پديدار
شود، يا حداقل سه بار در صفحه شطرنج پديدار شده باشد، بازى مىتواند مساوى شود. (نگاه كنيد به ماده ۹ـ۲)
(ه) اگر آخرين
50
حركت پياپى را هر دو بازيكن بدون جابجايى هيچ پياده اى و بدون گرفتن هيچ مهره
اى انجام داده باشند، بازى مى تواند مساوى شود. (نگاه كنيد به ماده ۹ـ۳)
مقررات مسابقه
6-1
. " ساعت شطرنج " يعنى ساعتى با
دو صفحه نمايش زمان كه طورى به هم ارتباط داشته باشند كه در هنگام واحد فقط
يكى از آنها بتواند كار كند.
منظور از "ساعت " در قوانين
شطرنج يكى از دو صفحه نمايش زمان است.
"سقوط پرچم " يعنى خاتمه زمان
اختصاص يافته به بازيكن.
6-2
. (الف) هنگام استفاده از ساعت
شطرنج، هر بازيكن بايد تعداد حداقلى حركت يا كل حركتها را در مدت زمان مشخص
شده اى انجام دهد و يا ممكن است مقدار زمان اضافه اى با هر حركت به او تخصيص
داده شود. همه اينها بايد پيشاپيش تصريح شود.
(ب) زمانى كه بازيكن در يك مدت
صرفه جويى كند به زمان موجود او براى مدت بعدى اضافه مى شود، مگر در شيوه
"تأخير زمان".
در شيوه تأخير زمان، هر دو
بازيكن "زمان تفكر اصلى" مشخص شده اى دريافت مىكنند. هر بازيكن همچنين "زمان
اضافى ثابتى " با هر حركت دريافت مىكند. شمارش معكوس زمان اصلى فقط پس از آنكه
زمان ثابت خاتمه يافته باشد آغاز مى شود. اگر بازيكن قبل از خاتمه زمان ثابت،
ساعت خود را متوقف كند، زمان تفكر اصلى تغيير نمى يابد، صرف نظر از اينكه چه
نسبتى از زمان ثابت مصرف شده باشد.
6-3
. هر صفحه نمايش زمان يك "پرچم "
دارد. به محض سقوط پرچم، مفاد ماده ۶ـ۲ (الف) را بايد وارسى كرد.
6-4
. پيش از آغاز بازى، داور محل
قرار گرفتن ساعت شطرنج را تعيين مىكند.
6-5
. در زمان تعيين شده براى آغاز
بازى، ساعت بازيكنى كه مهره سفيد دارد به كار انداخته مى شود.
۶ـ۶. اگر هيچ يك از دو بازيكن در
آغاز مسابقه حاضر نباشند، بازيكنى كه مهره سفيد دارد، تا هنگام ورود خود، كل
زمان سپرى شده را از دست مى دهد، مگر آنكه مقررات مسابقه طور ديگرى تصريح كند
يا داور طور ديگرى تصميم بگيرد.
6-7
. هر بازيكنى كه بيش از يك ساعت
بعد از آغاز پيش بينى شده بازى پشت صفحه شطرنج حاضر شود بازنده خواهد بود، مگر
آنكه مقررات مسابقه طور ديگرى تصريح كند يا داور طور ديگرى تصميم بگيرد.
6-8
. (الف) در حين بازى، هر بازيكن
پس از انجام حركت خود در صفحه شطرنج بايد ساعت خودش را متوقف كند و ساعت حريف
را به كار اندازد. بازيكن بايد همواره اجازه متوقف كردن ساعت خود را داشته
باشد. تا بازيكن ساعت خود را متوقف نكرده باشد. حركت او كامل به حساب نخواهد
آمد، مگر آنكه حركت انجام شده به بازى خاتمه دهد. (نگاه كنيد به ماده هاى ۵ـ۱و
۵ـ۲)
زمان بين انجام حركت در صفحه و
متوقف كردن ساعت خود و به كار انداختن ساعت حريف، جزو زمان مشخص شده براى
بازيكن تلقى مى شود.
(ب) بازيكن بايد ساعت خود را با
همان دستى متوقف كند كه با آن حركت را انجام داده است. نگه داشتن انگشت روى
دكمه يا " برفراز آن " توسط بازيكن ممنوع است.
(ج) بازيكنان بايد از ساعت شطرنج
به نحو صحيح استفاده كنند. كوبيدن، بلند كردن يا واژگون كردن آن ممنوع است.
استفاده ناصحيح از ساعت مشمول جريمه طبق ماده
13ـ۴
خواهد بود.
(د) اگر بازيكنى قادر به استفاده
از ساعت نباشد، يك دستيار كه مورد قبول داور باشد. مى تواند توسط بازيكن براى
انجام اين عمل انتخاب شود. ساعتها بايد به طور عادلانه توسط داور تنظيم شوند.
6-9
. پرچم موقعى سقوط كرده
]
افتاده
[
محسوب مى شود كه داور اين امر را مشاهده كرده باشد، يا يكى از دو بازيكن به
درستى مدعى چنين امرى شده باشد.
6-10
. غير از موارد مشمول ۵ـ۱،
يا يكى از مواد ۵ـ۲(الف)، (ب) و (ج)، اگر بازيكنى تعداد حركتهاى مقرر را در
زمان مشخص شده انجام ندهد، بازى را باخته است. اما اگر پوزيسيون طورى باشد كه
حريف نتواند بازيكن را هيچ گونه سلسله حركتهاى قانونى ممكن، حتى با ناشيانه
ترين حركتهاى بازيكن، كيش مات كند، بازى مساوى است.
6-11
. در صورت عدم هرگونه نقض آشكار،
آنچه ساعت نمايش مى دهد قطعى به حساب مى آيد. ساعت شطرنجى كه آشكارا معيوب
باشد بايد تعويض شود. داور به هنگام تعيين زمانهايى كه بايد در ساعت تعويض شده
نمايش داده شود بايد قضاوت عاليه اعمال كند.
6-12
. اگر هر دو پرچم سقوط كرده
باشند و نتوان مشخص كرد كه ابتدا كدام پرچم سقوط كرده است، بازى بايد ادامه
يابد.
6-13
. (الف) اگر لازم شود كه بازى
قطع گردد، داور بايد ساعتها را متوقف كند.
(ب) بازيكن فقط براى كمك خواستن
از داور مى تواند ساعتها را متوقف كند، به عنوان مثال هنگامى كه ترفيع پياده
صورت گرفته باشد و سوار مورد نياز در دسترس نباشد.
(ج) در هر مورد داور تصميم
مىگيرد كه چه هنگامى بازى از سر گرفته شود.
(د) اگر بازيكنى ساعتها را متوقف
كند تا از داور كمك بخواهد داور بايد معين كند كه آيا بازيكن براى اين كار
دليل موجهى داشته است يا نه. اگر آشكار باشد كه بازيكن براى متوقف كردن ساعتها
هيچ دليل موجهى نداشته است، بازيكن بايد مطابق ماده ۱۳ـ۴ جريمه شود.
6- 14
. اگر وضعيت غير عادى پيش آيد و
يا لازم باشد كه مهره ها به پوزيسيون قبلى برگردانده شوند، داور از قضاوت
عاليه خود در تعيين زمانهايى كه ساعتها بايد نمايش دهند استفاده خواهد كرد. او
در صورت لزوم، بايد حركت شمار ساعت را نيز تنظيم كند.
6- 15
. استفاده از پرده هاى نمايش،
صفحه هاى نمايش، يا تابلوهاى نمايش كه پوزيسيون موجود در صفحه شطرنج، حركتها و
تعداد حركتهاى انجام شده را نشان مى دهند و ساعتهايى كه تعداد حركتها را نيز
نشان مى دهند، در سالن بازى مجاز است. ليكن بازيكن نمى تواند بر اساس اطلاعاتى
كه به اين صورت نشان داده مى شود ادعايى مطرح كند.
