16
مباني جامعه شناسي
جلسه شانزدهم:
دگرگوني اجتماعي و فرهنگي
محورهاي بحث اين جلسه عبارتند از:
۱- تعريف دگرگوني اجتماعي و فرهنگي
۲- نظريه هاي دگرگوني اجتماعي
۳- عوامل مؤثر در دگرگونيهاي اجتماعي و فرهنگي
٤- عوامل كندي آهنگ دگرگوني اجتماعي
٥- مطرح شدن دگرگوني در جامعه
۶- نكات مرتبط با دگرگوني اجتماعي و فرهنگي
خلاصه درس:
هر
گونه تغيير در ساختار، دگرگوني اجتماعي ناميده مي شود.مثلاً تغيير نقش زن
يا فرزندان در خانواده.عوامل مؤثر در دگرگونيهاي فرهنگي و اجتماعي عبارتند
از:
۱- عوامل جغرافيايي ۲- عوامل تكنولوژيك (مثل
كاربرد تلويزيون)
۳- عامل ايدئولوژيكي ٤- عامل جمعيتي(مثل
جواني يا سالخوردگي جمعيت)
٥- عامل رهبري.
دگرگوني اجتماعي بنا به دلايل چندي غالباً كند به وقوع مي پيوندد كه
عبارتند از:
۱-كمبود منابع طبيعي و انساني ۲-تعارض ارزشهاي نوين و سنتي ۳-هراس صاحبان
قدرت اقتصادي و سياسي از دگرگونيها ٤-دشواري جذب عناصر فرهنگي نو.
دگرگونيها از دو طريق اشاعه و ابداع در جامعه مطرح مي شوند. اشاعه به معناي
گسترش يك فن يا فكر تازه از يك جامعه به جوامع ديگر است. اما ابداع،
خلاقيتهايي است كه با تركيب چند عنصر فرهنگي موجود به وجود مي آيد.
خودآزمايي
۱-
بر اساس كدام يك از نظريات دگرگوني اجتماعي، هر يك از بخشهاي جامعه داراي
كارايي خاصي مي باشند؟
الف) تكاملي
ب) توازني
ج) چرخه اي
د) تعارضي
۲- به چه دليل آهنگ دگرگوني اجتماعي غالباً كند بوقوع مي پيوندد؟
الف) همساني ارزشهاي نوين و سنتي ب) منابع كافي
ج) سهولت جذب عناصر فرهنگي نو د) هراس صاحبان قدرت
۳- چنانچه دگرگوني اجتماعي بسيار ناگهاني باشد افراد ممكن است دچار چه
احساسي شوند؟
الف) ناامني و سردرگمي
ب) از هم گسستگي جامعه
ج) از خود بيگانگي
د) واپسماندگي فرهنگي
٤- بر اساس كدام نظريه، جامعه هميشه در يك حالت بي سازماني و نا استواري
قرار دارد؟
الف) چرخه اي
ب) كشمكشي
ج) توازني
د) تكاملي
٥- كدام يك از موارد زير نشاندهنده دگرگونيهاي فرهنگي است؟
الف) تغيير نقش زن در خانواده ب) تغيير نرخ مرگ و مير
ج) تغيير در ارزشهاي كهن د) تغيير اميد زندگي
پاسخ سؤالات
| |
الف
|
ب
|
ج
|
د
|
|
1 |
|
ü |
|
|
|
2 |
|
|
|
ü |
|
3 |
ü |
|
|
|
|
4 |
|
ü |
|
|
|
5 |
|
ü |
|
|
16
