13
مباني جامعه شناسي
جلسه سيزدهم:
سازمانهاي رسمي
محورهاي بحث اين جلسه عبارتند از:
۱- تعريف سازمانهاي رسمي
۲- ويژگيهاي سازمانهاي رسمي
۳- سازمانهاي رسمي و ديوانسالاري
٤- ويژگيهاي ديوانسالاري
٥- انواع رهبري و مديريت
الف – دموكراتيك
ب - اقتدارگرا
۶- قانون آهنين اليگارشي
۷- واكنشهاي فردي در برابر ديوانسالاري
۸- عوامل اصلي دگرگوني سازماني
خلاصه درس:
سازمان به دو نوع رسمي و غير رسمي تقسيم مي شود.
ويژگي سازمانهاي رسمي عبارتست از:
۱- اندازه بزرگ
۲- قواعد و مقررات مدون و معين
۳-
سلسله مراتب مشخص
٤- الگوهاي ارتباطي تثبيت شده
٥- اعمال انضباط رسمي
۶- تقسيم كار و واگذاري وظايف مشخص به اعضاء ۷- كاربرد نظام تنبيه و تشويق
در مورد كاركنان.
سازمان رسمي با مفهوم ديوانسالاري مربوط است. ديوانسالاري به ضوابط و
مقررات و سلسله مراتبي از اقتدار و مسئوليت گفته مي شود كه در يك سازمان
رسمي براي هماهنگي فعاليتها به منظور رسيدن به هدفهاي تعيين شده، حاكم است.
ديوانسالاري پنج ويژگي عمده دارد:
۱- تخصصي شدن كارها
۲- سلسله مراتب اقتدار ۳- برخورد غير شخصي
٤-
صلاحيتهاي فني و شايستگي
٥- مقررات و ضوابط مكتوب.
حكومت تعدادي اندك بر اكثريت را قانون آهنين اليگارشي مي نامند.
خودآزمايي
۱-
كدام يك از موارد زير جزء ويژگيهاي سازمانهاي رسمي است؟
الف) اندازه كوچك
ب)
قواعد نامعين
ج) سلسله مراتب مشخص
د) الگوهاي ارتباطي تثبيت
۲- "در يك دستگاه ديوانسالار بايد همه كاركنان با سمت مساوي، يكسان رفتار
شود" اين چه نام دارد؟
الف) سلسله مراتب اقتدار
ب) تخصيص
ج) برخورد غير شخصي
د) مقررات مكتوب
۳- قالبگرايي در يك سازمان ديوانسالار به چه موردي اطلاق مي شود؟
الف) اطاعت محض از مقررات
ب) شخصيت خشك و انعطاف ناپذير
ج) جابجايي اهداف شخصي با هدفهاي سازمان د) اهميت اخلاق حرفه اي
٤- مهمترين ركن سازمانهاي رسمي چيست؟
الف) دموكراسي
ب) مديريت
ج) ارتباطات
د) تخصيص
٥- كدام يك از جنبه هاي ديوانسالاري منفي است؟
الف)سلسله مراتب اقتدار و تخصيص
ب)صلاحيتهاي فني و برخورد
غير شخصي
ج) مقررات مكتوب و برخورد
غير شخصي
د) مقررات مكتوب و تخصيص
پاسخ سؤالات
| |
الف
|
ب |
ج
|
د
|
|
1 |
|
|
ü |
|
|
2 |
|
|
ü |
|
|
3 |
ü |
|
|
|
|
4 |
|
ü |
|
|
|
5 |
|
|
ü |
|
13
