
12


مباني جامعه شناسي
جلسه دوازدهم:
روابط
نژادي و قومي
محورهاي بحث اين جلسه عبارتند از:
۱- تعريف نژاد
۲- گروههاي قومي
۳- انواع تجلي گروههاي نژادي و قومي
الف - اكثريت
ب - اقليت
٤- كشمكش ميان گروههاي قومي و نژادي
٥- فرايندهاي مرتبط با روابط ميان اكثريت و اقليت
الف - تصورات قالبي
ب - پيشداوري
ج - تبعيض
۶- روشهاي اعمال تبعيض
۷- جذب اقليتها
۸- واكنشهاي گروه اقليت
۹- تغيير روابط ميان گروههاي نژادي و قومي
خلاصه درس:
دو
مفهوم نژاد و قوميت در كانون توجه جامعه شناسان قرار گرفته تند. گروههاي
نژادي و قومي به دو صورت اكثريت و اقليت تجلي مي يابند. مهمترين فرايندهاي
مرتبط با روابط ميان اكثريت و اقليت عبارتند از:
۱- تصورات قالبي ۲- پيشداوري ۳- تبعيض
گروههاي اكثريت در يك جامعه معين، از طرق گوناگون اعمال تبعيض مي كنند كه
عبارتند از:
نابودي (كشتن افراد بوسني و هرزه گوين توسط صربها)، بيرون راندن (اشغالگران
اسرائيل با فلسطيني ها) و جداسازي (گتوها)
در برخي از جوامع اعضاي گروههاي اقليت توسط ادغام يا جذب، آميزش نژادي،
كثرتگرايي فرهنگي و يكپارچگي جذب مي شوند.
در هر جامعه اي گروه اقليت در برابر تبعيض واكنشهايي نشان مي دهند كه
عبارتند از
:
فرهنگ پذيري، جداسازي داوطلبلنه، جدايي خواهي و ايجاد سازمانهاي مدافع
اقليتها.
بهبود روابط اقليت و اكثريت به دو صورت تحقق مي يابد:
دگرگونيهاي طراحي شده، دگرگونيهاي طبيعي.
خودآزمايي
۱- يك گروه قومي با چه ويژگيهايي مشخص مي شود؟
الف) دين، نژاد
ب) زبان، نژاد
ج)
زبان - مليت
د) مليت - نژاد
۲- تعميمهايي كه در مورد برخي از اقليتهاي نژادي و قومي در جوامع وجود دارد
چه نام دارد؟
الف) پيشداوري
ب) تبعيض
ج) توجيه نژاد پرستي
د) تصورات قالبي
۳- گتوها نمونه بارزي از كدام يك از روشهاي اعمال تبعيض مي باشند؟
الف) نابودي
ب) بيرون راندن
ج) جداسازي
د)
پيشداوري
٤- همزيستي مسالمت آميز فرهنگهاي گوناگون، موردي از چه نوع جذب اقليتها مي
باشد؟
الف) ادعام
ب) اختلاط نژادي
ج) يكپارچگي
د) كثرت گرايي
٥- كدام يك از واكنشهاي گروه اقليت، گاهي به نوعي ضد فرهنگ از سوي نزديكان
منجر مي شود؟
الف) جداسازي داوطلبانه
ب) فرهنگ پذيري
ج) جدايي خواهي
د) ايجاد سازمانهاي مدافع
پاسخ سؤالات
| |
الف
|
ب
|
ج
|
د
|
|
1 |
|
|
ü |
|
|
2 |
|
|
|
ü |
|
3 |
|
|
ü |
|
|
4 |
|
|
|
ü |
|
5 |
|
ü |
|
|

12

