مباني جامعه شناسي

جلسه چهارم:

گروههاي اجتماعي، نهادهاي اجتماعي

محورهاي بحث اين جلسه عبارتند از:

۱- تعريف گروه

۲- انوع مختلف گروه:

                         الف – گروه ارادي – غير ارادي

                          ب – گروه خودي – بيروني

                         ج – گروه نخستين – دومين

                         د – گروه رسمي – غير رسمي

                         ه – گروه همدرد – تفاهم متقابل

۳- فاصله اجتماعي

٤- گماينشافت و گزلشافت

٥- مسائلي كه گروهها با آنها روبرويند

۶- رهبري گروهي

۷- تعريف نهاد

۸- ويژگيهاي نهاد

۹- نهادمندي

۱٠- رقابت و همكاري در ميان نهادها

۱۱- نظريات كارل ماركس و ماكس وبر

خلاصه درس:

 گروه به تعدادي از آدمها گفته مي شود كه با يكديگر كنش متقابل دارند.

جامعه شناسان سه گروه بنيادي را از هم متمايز مي كنند:

تجمع، سنخ يا رده، گروه يا دسته.

انواع مختلف گروه عبارتست از:

ارادي - غير ارادي، خودي - بيروني، نخستين - دومين، ساختار رسمي – غيررسمي، همدرد – تفاهم متقابل.

منظور از مفهوم روابط گماينشافت گروهي است كه پيوندهاي نزديك، شخصي، همكاري و اعتماد متقابل آنها را به هم متصل مي كند. اما روابط گزلشافت گروهي است كه اعضاء آن حسابگرانه رابطه دارند و رقابت، نفع شخصي، رابطه عقلاني و تخصص حاكم است.

نهاد نظام سازمان يافته و پايداري از الگوهاي اجتماعي به هدف رفع نيازهاي بنيادي جامعه است. ويژگيهاي نهاد عبارتند از: سازمان يافتگي الگوها، پايداري الگوها، جهت گيري به سوي رفع نيازهاي بنيادي جامعه. نهادهاي جامعه داراي ارتباط متقابل با يكديگر مي باشند كه گاهي به صورت همكاري و رقابت است.

خود آزمايي

 ۱- سربازان وظيفه درارتش، جزء چه گروهي محسوب مي شوند؟

الف) ارادي                               ب) خودي

ج) بيروني                                 د) غير ارادي

۲- به عقيده تونيس گروهي كه همكاري و اعتماد متقابل آنها را به هم متصل مي كند چه نام دارد؟

الف) گماينشافت                      ب) گزلشافت

ج) خودي                                د) بيروني

۳- گروهي كه براي حمايت از ديگران دور هم جمع مي شوند چه گروهي هستند؟

الف) همدرد                           ب) تفاهم متقابل

ج) گماينشافت                        د) گزلشافت

٤- كدام يك از موارد زير را مي توان يك نهاد اصلي تلقي نمود؟

الف) دولت                           ب) بانك

ج) سنديكا                            د) حزب

٥- نهاد اجتماعي كدام يك از ويژگيهاي زير را داراست؟

الف) گستردگي كمتر             ب) ناظر بر امور شخصي

ج) عدم سيستم كنترل           د) ماوراي روابط شخصي

۶- از ديد ماكس وبر "نهاد پايه اي" كدام است؟

الف) هنر                           ب) مذهب

ج) اقتصاد                           د) توليد

پاسخ سؤالات

    4