مباني جامعه شناسي

جلسه سوم:

پايگاه و نقش ، اجتماعي شدن و شخصيت

محورهاي بحث اين جلسه عبارتند از:

۱- تعريف منزلت و نقش

۲- انواع پايگاههاي اجتماعي

۳- الگوهاي نقش

٤- انواع نقش

٥- گروههاي مرجع و اجراي نقش

۶- شخصيت و اجراي نقش

۷- مسائل و مشكلات ايفاي نقش

                                     الف – دلزدگي از نقش

                                      ب – تعارض نقش

                                      ج – ناتواني در ايفاي نقش

                                      د – تعارض نقش

                                      ه – مجموعه نقش

۸- اجتماعي شدن

۹- هنجارها و اجتماعي شدن

۱٠- مفهوم خود

۱۱- خود آيينه گون

۱۲- ديگري تعميم يافته

۱۳- عوامل اجتماعي شدن

۱٤- شخصيت

۱٥- عوامل تحول شخصيت

خلاصه درس:

 پايگاه اجتماعي عبارت است از جايگاه يا موقعيتي كه فرد يا يك گروه در جامعه اتخاذ مي كند، كه معرف حقوق و مزاياي يك شخص مي باشد.

پايگاه اجتماعي بر ۲ نوع است: انتسابي و اكتسابي.

اشخاصي كه در نظر ما داراي ارزش خاصي مي باشند و از رفتارشان سر مشق مي گيريم، الگوهاي نقش ناميده مي شوند.

انواع نقش عبارتست از:

نقش تجويز شده (محول)، كاربسته (محقق).

گاهي اوقات ايفاي نقش با فرايندهاي مسئله سازي مواجه مي گردد كه عبارتند از:

دلزدگي از نقش، فشار نقش، ناتواني در ايفاي نقش، تعارض نقش و مجموعه نقش.

انسانها از طريق فرايند اجتماعي شدن، زندگي جامعه شان را ياد مي گيرند و آمادگي زندگي با سايرين را به عنوان عضو يك جامعه پيدا مي كنند. اين فرايند به شكل گيري خود منجر مي شود.

عوامل اجتماعي شدن عبارتند از:

خانواده، مدرسه، گروه همسالان و رسانه هاي همگاني.

عوامل تحول شخصيت عبارتند از:

وراثت، محيط طبيعي، فرهنگ و تجارب فردي و گروهي.

خود آزمايي

 ۱- رفتاري كه ديگران از دارنده ي يك پايگاه معين انتظار دارند چه نام دارد؟

الف) منزلت                            ب) نقش

ج) ارزشها                               د) نماد

۲- الگوهايي كه افراد در هنگام ارزيابي شيوه ي اجراي نقش، آنها را در نظر دارند چه نام دارد؟

الف) الگوهاي نقش                  ب) پايگاه اجتماعي

ج) گروههاي مرجع                    د) نقش تجويز شده

۳- نقشي كه يك فرد در مقابل نقش تحميل شده به وي، براي خود به وجود مي آورد كدام است؟

الف) نقش اكتسابي                 ب) نقش انتسابي

ج) نقش محول                        د) نقش محقق

٤- روابطي كه شخص در هنگام ايفاي نقشهاي گوناگون، با افراد ديگري كه در تماس با آنهاست برقرار مي كند چه نام دارد؟

الف) تعارض نقش                   ب) مجموعه نقش

ج) فشار نقش                        د) دلزدگي از نقش

٥- هربرت ميد كدام يك از مفاهيم زير را مطرح ساخته است؟

الف) ديگري تعميم يافته           ب) خود آينه گون

ج) پويايي خود                       د) من متمايز از خود

۶- كدام يك از عوامل زير در تحول شخصيت تأثير دارد؟

الف) رسانه هاي همگاني       ب) وراثت

ج) همسالان                        د) مدرسه

پاسخ سؤالات

    3