واحد 5 – ساختمان سازي

وقتي انسان غارنشين، کشاورزي و دامپروري را بر اثر تجربه آموخت، به تدريج غارها را رها کرد و به ساختن خانه در جلگه هاي حاصلخيز پرداخت. او با استفاده از قدرت خلاقيت خود و بکار گيري موادي که محيط اطرافش وجود داشت، به ساختن بناهاي مورد نياز خود پرداخت. به اين ترتيب ابتدا روستاها و سپس شهر ساخته شدند و شهر نشيني آغاز شد. اين سرآغاز تمدن بشري بود.

  ساختمان سازي

انسان، مي کوشد براي جلوگيري از خرابيهاي عواملي چون سيل، زلزله، ريزش کوه و ... ساختمانهاي محکم و مقاوم را بسازد. به رعايت پيش بيني هايي که براي جلوگيري از آسيب ديدن و تخريب ساختمانها انجام مي گيرد، ايمني گفته مي شود. عوامل بسياري در نظم يافتن ساختمان در شهر و روستا اثر دارد که از آن جمله مي توان پيچ و خم يک رودخانه، رعايت حريم جاده ها و جهت جغرافيايي منطقه را نام برد.
نيازهاي متفاوت جمعيت شهري و روستايي به مسکن، دو عامل مهم ديگري در نظم بخشيدن به ساختمانها در شهرها و روستاها مي باشد.  

  انواع ساختمانها

ساختمانها بر حسب نوع کاربرد، انواع مختلفي مانند مسکوني، اداري، تجاري، توليدي و صنعتي و ... دارند. هر ساختمان برحسب نوع کاربرد، داراي ويژگيهايي است که هنگام طراحي نقشه، انتخاب محل احداث، نوع مصالح، ساخت نما و ... مورد توجه سازندگان ساختمان قرار مي گيرد.

  نقشه کشي ساختمان

نقشه ي يک ساختمان مسکوني عبارت است از وسيله اي براي نمايش دادن محل و اندازه ي اتاقها، راهروها، آشپزخانه، حمام و غيره براي ترسيم نقشه ي همکف يک ساختمان به ترتيب زير عمل مي کنيم:
1 – در ذهن خود سقف ساختمان را بر مي داريم.
2 – از بالا به ساختمان بدون سقف نگاه مي کنيم و آنچه را که مي بينيم روي کاغذ مي كشيم.
3 – عرض و طول فضاها و محل قرار گرفتن در و پنجره را بر روي نقشه مشخص مي کنيم.  

  مواد و مصالح ساختماني

در هر منطقه، بر اساس نوع آب و هوا، مواد اوليه و معادن موجود، از مواد مختلفي در ساختمان سازي استفاده مي شود که به آن مصالح ساختماني مي گويند.
1 – تيرآهن: از آن براي پايه (ستون) و تيرهاي سقف يک ساختمان استفاده مي شود.
2 – آجر: از گِل خاک رس قالب گيري شده که در کوره و تحت حرارت بالا پخته مي شود، به دست مي آيد.
3 – سيمان: از پختن و آسياب کردن مواد مختلف (سنگ آهک، خاک رس و درصد کمي از مواد ديگر) به دست مي آيد. هرگاه اين ماده با آب ترکيب شود، جنسي قوي را به وجود مي آورد که مي تواند آجر، قطعه هاي سنگي و بعضي ديگر از مواد مصالح را به هم چسبانده و روي هم نگه دارد.
4 – شن و ماسه: شن به دانه هاي درشت از جنس سنگ و ماسه به دانه هاي ريز آن گفته مي شود.
5 – ملات ماسه سيمان: به مخلوط سيمان، ماسه و آب با نسبت معين گفته مي شود. از اين ماده براي چسباندن آجر در ديوارهاي آجري استفاده مي شود.
6 – گچ: اين ماده از پختن و آسياب کردن سنگ گچ به دست مي آيد. از اين ماده براي سفيد کاري و مواد مختلف ديگر استفاده مي شود. گچ در مدت کوتاهي پس از ترکيب با آب به شدت، سفت مي شود.  

  پرسش واحد 5 – ساختمان سازي
1 – ايمني سازي در ساختمان چيست؟

به رعايت پيش بيني هايي که براي جلوگيري از آسيب ديدن و تخريب ساختمانها انجام مي گيرد، ايمني گفته مي شود.  

  2 – عواملي که در نظم يافتن ساختمانها در شهرها و روستاها اثر دارند، کدامند؟

پيچ و خم يک رودخانه، رعايت حريم جاده ها، جهت جغرافيايي منطقه و نياز جمعيت شهري و روستايي به مسکن.  

  3 – شهرسازي را تعريف کنيد؟

به علم و مجموعه ي قوانيني که وضعيت کوچه ها، خيابانها و محل ساختن ساختمان ها را مشخص مي کند، شهرسازي گفته مي شود.  

  4 – چه عواملي را در ساختن ساختمان برحسب کاربرد آن بايد در نظر گرفت؟

طراحي نقشه، انتخاب محل احداث، نوع مصالح، ساخت نما و...  

  5 – مصالح ساختماني چيست؟

در هر منطقه بر اساس نوع آب و هوا، مواد اوليه و معادن موجود از مواد مختلفي در ساختمان فلزي استفاده مي شود که به آن مصالح ساختماني مي گويند.  

  6 – هر يک از مصالح ساختماني زير چه استفاده اي در ساختمان دارد و چگونه تهيه مي شود؟

تيرآهن: براي پايه (ستون) و تيرهاي سقف يک ساختمان استفاده مي شود.
شن و ماسه: شن به دانه هاي درشت از جنس سنگ و ماسه به دانه هاي ريز آن گفته مي شود. اين مصالح در کارخانه هاي سنگ شکن و يا به طور طبيعي از رودخانه تهيه مي شود.
گچ: اين ماده از پختن و آسياب کردن سنگ گچ به دست مي آيد. از اين ماده براي سفيد کاري و موارد مختلف ديگر استفاده مي شود. اين ماده در مدت کوتاهي پس از ترکيب آب سفت مي شود.