درس يکم – اهميت و فايده تاريخ:

  تاريخ چيست؟

تاريخ بشر سرگذشت خانواده بسيار بزرگي است که «جامعه شهري» ناميده مي شود.
ما در تاريخ با زندگي مردمي آشنا مي شويم که در دوران هاي مختلف با عقايد و آداب و رسوم گوناگوني زندگي مي کرده اند و هرکدام يادگارهايي از خوبي و بدي ، آباداني و ويراني باقي گذاشته اند.
تاريخ سرگذشت انسان هاي گذشته و شرح چگونگي زندگي، حکومت، اعتقادات و ديگر چيزهاي مربوط به آن ها است.
مطالعه ي تاريخ ما را به گذشته باز مي گرداند تا کارهاي مردمي را که از اين جهان رفته اند، ببينيم و سخن کساني را که امروز خاموش اند، بشنويم و از آن ها درس عبرت بياموزيم.
هم چنين با مطالعه تاريخ مي توانيم علت هاي پيشرفت و سعادت مردان و زنان بزرگ نظير دانشمندان و هنرمندان را دريابيم. با مطالعه ي زندگي مردمان گذشته در مي يابيم که هيچ گاه مردمي شکست نمي خورند مگر زماني که تفرقه ، فساد و گناه در ميانشان رواج يابد. هيچ طالعي بر مردم مسلط نمي شود مگر آن که مردم از تشويق يکديگر به خوبي و منع يکديگر از بدي دست بردارند و در مي يابيم که هيچ فرد و جامعه اي به سعادت و رستگاري نمي رسد مگر با کار و کوشش، ايمان به خدا، ايثار و گذشت.  

  درمطالعه تاريخ چه چيزي بيشتر اهميت دارد؟

1-يافتن علت هاي اساسي حوادث بزرگ
2-پيدا کردن پاسخ هاي قانع کننده براي پرسش هاي گوناگون
3-تفکر و يافتن پاسخ براي سؤال هايي چون : چرا جنگ هاي کوچک و بزرگ اتفاق افتاده است؟ علم و دانش امروز چگونه حاصل شده است؟ آداب و رسوم هر جامعه چگونه شکل گرفته است؟
پاسخ چنين پرسش هايي را مي توانيم با مطالعه تاريخ و تفکر در آن بيابيم. بنابراين مطالعه ي تاريخ، فقط به معناي حفظ نام افراد و شرح حوادث نيست.  

  مورخان تاريخ را چگونه مطالعه و بررسي مي کنند؟

مورخان يعني کساني که درباره زندگي گذشته انسان مطالعه مي کنند، تاکنون به دانستني هاي بسياري درباره زندگي گذشته انسان دست يافته اند. آنان فهميده اند که در مطالعه تاريخ بايد به وضع زندگي اجتماعي و تغييرات جامعه ي انساني بيشتر توجه داشته باشند. زيرا آشنايي با زندگي اجتماعي انسان در طول تاريخ، شناخت بهتر و بيشتر جامعه ي کنوني را ممکن مي سازد.  

  پرسش هايي از متن درس اول:
1 – سه مورد از فوايد مطالعه تاريخ را بنويسيد؟

الف – مطالعه تاريخ ما را به گذشته باز مي گرداند تا کارهاي مردمي که از اين جهان رفته اند را ببينيم و سخن کساني را که امروز خاموشند بشنويم و از آن ها درس عبرت بياموزيم.
ب - با مطالعه ي تاريخ علت هاي پيشرفت و سعادت مردان و زنان بزرگ نظير دانشمندان و هنرمندان را درس بيابيم.
ج – با مطالعه ي تاريخ با علل شکست و پيروزي ملت ها و اقوام آشنا شده و از آن ها درس عبرت بياموزيم.  

  2 – منظور از جامعه بشري چه کساني است؟

خانواده بسيار بزرگ انسان ها را جامعه بشري مي گويند.  

  3 – در چه صورت فرد و جامعه به سعادت و رستگاري دست مي يابد؟

با کار و کوشش، ايمان به خدا، و ايثار و گذشت  

  4 – ترجمه ي آيه ي از قرآن کريم که انسان را به تفکر درباره گذشتگان دعوت کرده بنويسيد.

در آيه ي «از سوره ي انعام مي فرمايد: «در زمين گردش کنيد و ببينيد عاقبت گنه کاران چگونه بوده است».  

  5 – دوره هاي مختلف زندگي انسان را نام ببريد؟

الف – کوچ نشيني و صحرا گردي
ب- يک جانشيني
ج- روستا نشيني
د – شهرنشيني  

  6 – شيوه هاي زندگي انسان را به ترتيب (زماني) نام ببريد؟

الف – دام داري
ب – گله داري
ج – کشاورزي
د- صنعت  

  پرسش و جست و جو :
1 – تاريخ را تعريف کنيد؟

تاريخ سرگذشت انسان هاي گذشته و شرح چگونگي زندگي، حکومت اعتقادات و ديگر چيزهاي مربوط به آن است.  

  2 – اين جمله را در چند سطر توضيح دهيد. (ما هنگام خواندن تاريخ بايد با دقت علت هاي اساسي حوادث بزرگ را پيدا کنيم و براي پرسش هاي گوناگون ، پاسخ هايي قانع کننده بيابيم.)

منظور اين است که هدف از مطالعه تاريخ خواندن وقايع و حوادث نيست بلکه کشف علت ها و عبرت گرفتن از آن ها است ، ما نبايد فقط شکست ها، پيروزي ها و ناکامي هاي اقوام و ملت ها را مطالعه کنيم بلکه بايد علت پيروزي ها و شکست ها را بشناسيم و از آن ها براي آينده ي خود عبرت بگيريم.  

  3 – مورخان چگونه از وضع زندگي گذشتگان آگاه مي شوند؟

با مطالعه و تفکر در آثار به جا مانده از گذشته مانند اشياء ، بناها، سنگ نبشته ها و کتاب ها